Störf Alþjóðabankans í stuttu máli: Að veita lán og tæknilega aðstoð til þróunarríkja með það að markmiði að draga úr fátækt og efla sjálfbæran hagvöxt.
Alþjóðabankinn var stofnaður 1947 og er meðal stærstu og áhrifamestu alþjóðastofnana á sviði þróunarsamvinnu í heiminum. Með 189 aðildarríki, starfsfólki frá yfir 170 löndum á skrifstofum í yfir 130 staðsetningum, þjónar bankinn einstöku alþjóðlegu samstarfi við fimm stofnanir sem skuldbinda sig við tvíþætt meginmarkmið stofnunarinnar sem eru að útrýma sárafátækt og stuðla að aukinn hagsæld og velmegun fyrir þau fátækustu. Alþjóðabankinn starfar með stjórnvöldum hlutaðeigandi ríkja og veitir þeim stuðning í formi lána, styrkja og ráðgjafar. Bankinn veitir ríkjum leiðbeiningar um ákvarðanir og aðgerðir sem miða að því að hrinda verkefnum í framkvæmd. Allar stofnanir alþjóðabankans styðja við heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun. Meginstarfsemi bankans er á sviðum mannauðsþróunar (t.d. varðandi menntun og heilsu), þróun í landbúnaði, umhverfisvernd og grunnvirki (t.a.m. vegir, rafvirkjun o.s.frv.) auk stjórnkerfisþróunar. Alþjóðabankinn hefur frá stofnun fjármagnað yfir 12.000 þróunarverkefni með hefðbundnum lánum og styrkjum.
Fimm stofnanir Alþjóðabankans:
- Alþjóðabanki til enduruppbyggingar og framþróunar (International Bank for Reconstruction and Development – IBRD) veitir lán með niðurgreiddum markaðsvöxtum til þróunarríkja sem ekki eru á meðal hinna fátækustu, ásamt því að veita aðstoð við fjármálaþróun og stefnumótun.
- Alþjóðaframfarastofnunin (International Development Association – IDA) aðstoðar fátækustu þróunarríkin í formi styrkja, hagstæðra lána og ábyrgðum til þróunarverkefna, auk þess að veita ráðgjöf.
- Alþjóðalánastofnunin (International Finance Corporation – IFC) er stærsta alþjóðlega þróunarstofnunin sem einbeitir sér eingöngu að einkageiranum í þróunarríkjum. Stofnunin hjálpar efnahagi þróunarríkja að ná sjálfbærum vexti með því að fjármagna fjárfestingar, virkja fjármagn á alþjóðlegum fjármálamarkaði og veita fyrirtækjum og stjórnvöldum ráðgjafarþjónustu.
- Fjölþjóðlega fjárfestingarábyrgðarstofnunin (Multilateral Investment Guarantee Agency – MIGA) veitir ábyrgðir vegna fjárfestinga einkaaðila í þróunarríkjum gegn áföllum sem ekki eru viðskiptalegs eðlis.
- Alþjóðastofnunin um lausn fjárfestingardeilna (International Center for Settlement of Investment Disputes – ICSID) veitir alþjóðlega aðstoð til sáttagerða og gerðardóma í lausnum fjárfestingardeilna og stuðlar að gagnkvæmu trausti milli ríkja og erlendra fjárfesta.
IBRD og IDA mynda saman Alþjóðabankann, sem veitir ríkisstjórnum þróunarríkja fjármögnun, stefnumótun og tæknilega aðstoð. IDA einbeitir sér að fátækustu ríkjum heims, á meðan IBRD aðstoðar meðaltekjuríki og lánshæf fátæk lönd. IFC, MIGA og ICSID leggja áherslu á að styrkja einkageirann í þróunarríkjum. Í gegnum þessar stofnanir veitir Alþjóðabankinn fjármögnun, tækniaðstoð, pólitíska áhættutryggingu og aðstoðar einkafyrirtæki við að leysa úr deilumála, t.a.m. fjármálastofnanir.
Heimildir:
https://www.worldbank.org/en/what-we-do
https://www.worldbank.org/en/who-we-are
https://www.worldbank.org/en/about
https://www.worldbank.org/en/who-we-are/ibrd
https://ida.worldbank.org/en/what-is-ida
https://icsid.worldbank.org/about