Deine Keita á Íslandi: Fundur með ungu fólki í Mannréttindahúsinu

Deine Keita, framkvæmdarstjóri Mannfjöldasjóðs Sameinuðu þjóðanna (UNFPA), sótti Ísland heim í síðustu viku en heimsóknin var hluti af ferð hennar um Norðurlöndin. Félag Sameinuðu þjóðanna, í samstarfi við Utanríkisráðuneyti, bauð Deine Keita á fund með ungmennafulltrúum Íslands hjá SÞ og fulltrúum framhaldsskólanema í framkvæmdahóp Model UN, en hún hafði lýst yfir miklum áhuga á að hitta ungt fólk í heimsókn sinni til landsins.

Fundargestir og Deine Keita ræddu meðal annars hlutverk ungs fólks í alþjóðlegri ákvarðanatöku og störf Mannfjöldasjóðisns í þágu aukins kynjajafnréttis og stuðnings við konur og stúlkur allsstaðar í heiminum. 

UNFPA er sú stofnun Sameinuðu þjóðanna sem vinnur að bættri kyn- og frjósemisheilbrigðisþjónustu, vernd og réttindum kvenna og stúlkna, og eflingu jafnréttis um heim allan. Stofnunin leggur sérstaka áherslu á stöðu kvenna og stúlkna í viðkvæmum aðstæðum, aðgengi að fræðslu og heilbrigðisþjónustu, og rétt ungs fólks til upplýstra ákvarðana um eigið líf og framtíð.

     

Amy Pope á Íslandi: Fundur með fulltrúum íslenskra félagasamtaka

Þann 9. febrúar síðastliðinn hélt Félag Sameinuðu þjóðanna fund með Amy Pope, aðalframkvæmdarstjóra Alþjóðlegu fólksflutningastofunarinnar (IOM). Fundinn sóttu fulltrúrar frá samtökum sem snerta á þessum málaflokki og má þar nefna UNICEF, UN Women, ASÍ, Rauða krossinn, Barnaheill og Hjálpastarf kirkjunnar. 

Fundurinn var hugsaður sem vettvangur fyrir samtal við fulltrúa íslenskra félagasamtaka um stöðu fólks af erlendum uppruna á Íslandi og helstu áskoranir í málaflokknum í alþjóðlegu samhengi. 

Alþjóðlega fólksflutningastofnunin er leiðandi milliríkjastofnun á sviði fólksflutningi og leikur lykilhlutverk í ráðgjöf um stefnumótun og framkvæmd í tengslum við fólksflutninga. Stofnunin vinnur að því að tryggja mannúðlega stjórnun og stýringu á fólksflutningum með það að markmiði að efla alþjóðlegt samstarf í málefnum flóttafólks.

Aðildarríki Alþjóðlegu fólksflutningastofnunarinnar eru 174 talsins auk átta ríkja sem hafa stöðu áheyrnafulltrúa. Upp á síðkastið hefur stofnunin þó átt á brattann að sækja vegna dvínandi stuðnings aðildarríkja við stofnunina og þurfti að segja upp yfir 6000 manns eftir að Bandaríkin drógu úr fjárstuðningi sínum.

Seta Íslands í mannréttindaráði SÞ – Samráðsfundur dómsmálaráðuneytis og utanríkisráðuneytis með frjálsum félagasamtökum í Mannréttindahúsinu.

Þann 17. febrúar var haldinn samráðsfundur í Mannréttindahúsinu á milli utanríkis- og dómsmálaráðuneytis við frjáls félagasamtök vegna allsherjarúttektar Sameinuðu þjóðanna á stöðu mannréttindamála hér á landi annars vegar og fyrstu lotu ársins í mannréttindaráðinu hins vegar. Markmið samráðsins var m.a. að gefa frjálsum félagasamtökum tækifæri til að koma á framfæri ábendingum varðandi mannréttindamál hér á landi. Fundargestir tóku fulltrúa dómsmálaráðuneytisins fagnandi og lögðu fram sínar tillögur. Það var meðal annars rætt um mikilvægi réttindafræðslu og kallað eftir því að frumvarp um brottfararstöð taki mið af mannréttindarskuldbindingum og að nauðungarvistunum verði hætt, ásamt því að réttindi intersex barna í heilbrigðiskerfinu verði virt. Auk þess var kallað eftir betri hlustunarskilyrðum frá stjórnvöldum og samtali um mikilvægt framlag þriðja geirans.

Stjórnvöld skila skýrslu vegna allsherjarúttektar Sameinuðu þjóðanna á stöðu mannréttindamála hér á landi í október næstkomandi. Samhliða þeirri skýrslu geta frjáls félagasamtök skilað inn skuggaskýrslu, og var fundargestum kynnt góð ráð hvað það varðar.

Einar Gunnarsson, sendiherra Íslands í Genf gagnvart Sameinuðu þjóðunum tók svo orðið og kynnti fyrir fundargestum fyrirkomulag komandi vetrarlotu mannréttindaráðsins.

 

Model UN ráðstefna fyrir framhaldsskóla: Afganistan í brennidepli

Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi og nemendur úr UNESCO-skólunum MR, Kvennó, Versló og MH bjóða framhaldsskólanemum skemtilegt tækifæri til að kynnast heimi alþjóðlegrar diplómasíu – og takast á við eina af stærstu áskorunum samtímans: Öryggi kvenna og stúlkna í Afganistan. Verkefnið byggir á aðferðafræði Model UN (Hermilíkan Sameinuðu þjóðanna), þar sem nemendur setja sig í spor fulltrúa aðildarríkja Sameinuðu þjóðanna og leitast að því að auka réttlæti og tryggja frið, með það að markmiði að stuðla að fjölþjóðlegri samvinnu og sjálfbærni. Ráðstefnan er haldinn með stuðningu frá NýMennt á Menntavísindasviði Háskóla Íslands og Utanríkisráðuneytinu.

Þátttakendur fá innsýn í ákvarðanatökur á alþjóðavettvangi – og upplifa jafnframt hvernig rödd ungs fólks getur haft áhrif.

Hver getur tekið þátt?

Þátttakendur þurfa enga sérstaka reynslu og er þess einungis krafist að nemendur vilji læra meira um starfsemi Sameinuðu þjóðanna.

Viðburðurinn er opinn öllum framhaldsskólanemendum en nemendum í UNESCO-skólum er veittur forgangur. Nemendur í 10. bekk geta sótt um.

Skráðu þig til þátttöku hérna: https://foms.office.com/e/ekNb2pjfCm

Af hverju ættir þú að taka þátt?

  • Skemmtilegt tækifæri: Þú færð að prófa þig áfram í ræðuhaldi, samningaviðræðum og samvinnu.
  • Skildu heiminn betur: Þú lærir hvernig Sameinuðu þjóðirnar starfa og hvernig ákvarðanir um stærstu mál samtímans eru teknar.
  • Vertu hluti af lausninni: Þú tekur þátt í að móta hugmyndir og lausnir sem skipta raunverulegu máli.
  • Byggðu tengslanet: Þú hittir jafnaldra úr öðrum skólum, myndar ný vinatengsl og kynnist fólki með svipuð áhugamál.
  • Einstök reynsla fyrir framtíðina: Þessi þátttaka styrkir þig sem borgara og framtíðarleiðtoga – og getur líka verið dýrmæt reynsla í námi og starfi.

Nemendur úr UNESCO-skólunum MR, Kvennó, Versló og MH mynda sérstakan stýrihóp sem skipuleggur viðburðinn, en nemendum úr öðrum UNESCO-skólum um land allt er boðið að taka þátt. Verkefnið sameinar fræðslu, skapandi vinnu og valdeflingu og leggur áherslu á að gera ungt fólk að virkum þátttakendum og framtíðarleiðtogum.

Landstjóri Matvælaáætlunar Sþ í Afganistan heimsækir Mannréttindahúsið

Á fundi Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi og UN Women með John Aylieff, landstjóra Matvælaáætlunnar Sameinuðu þjóðanna (WFP country representative) í Afganistan þann 21. janúar var vakin athygli á mjög bágri mannréttindastöðu kvenna og barna.
WFP er stærsta stofnun Sameinuðu þjóðanna á sviði matvælaaðstoðar og fæðuöryggis. Um 80% verkefna WFP teljast til neyðar- og mannúðaraðstoðar en 20% sem þróunarsamvinna. WFP er áherslustofnun í mannúðarstarfi Íslands en stjórnvöld vinna einnig með stofnuninni í tvíhliða þróunarsamvinnu. Ísland hlaut lof fyrir sterkan og stöðugan stuðning við stofnunina.
Fundurinn var skipulagður af Félagi Sameinuðu þjóðanna á Íslandi og fulltrúar UN Women og Unicef á Íslandi sóttu fundinn.
Samkvæmt gögnum UN Women eru 78% kvenna í Afganistan utan vinnu og náms, sem hefur leitt til djúprar efnahags- og geðheilbrigðiskreppu. Símtöl til WFP vegna neyðar og andlegs álags hafa aukist um 60%.
Fæðuöryggi fer hratt versnandi. 3,9 milljónir barna þurfa meðferð vegna vannæringar og 1,7 milljónir manna glíma við alvarlegt hungur. Vegna skorts á fjármagni ná hjálparaðgerðir aðeins til hluta þeirra sem þurfa á þeim að halda og milljónir manna sitja eftir án aðstoðar.
Á fundinum ræddu gestir þá staðreynd að alþjóðasamfélagið hafi ekki staðið við loforð sín um stuðning við konur eftir valdarán Talíbana. Þrátt fyrir mjög erfiðar aðstæður heldur starfsfólk Sameinuðu þjóðanna þó haldið áfram störfum sínum, meðal annars með fjarvinnu og sértækum öryggisráðstöfunum.
Frá hægri: Elva Hrönn Hjartardóttir og Stella Samúelsdóttir, UN Women á Íslandi, Birna Þórarinsdóttir, UNICEF á Íslandi, Vala Karen Viðarsdóttir, Félag Sþ, Jónas Haraldsson, UTN, Andreas Hansen, Julie Martinez og John Aylieff, WFP.

 

Fjölbrautaskóli Suðurnesja fjórði UNESCO-skólinn á Suðurnesjum

Mynd / FS Guðmann Kristþórsson

Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi fagnar því að Fjölbrautaskóli Suðurnesja (FS) hafi formlega hlotið viðurkenningu sem UNESCO-skóli stuttu fyrir jól. Þetta eru tímamót fyrir skólann og mikilvægt framfaraskref í því að efla menntun í anda sjálfbærni, mannréttinda og alþjóðlegrar samvinnu.

Við hjá Félagi Sameinuðu þjóðanna á Íslandi erum sérstaklega stolt af þeirri öflugu vinnu sem á sér nú stað á Suðurnesjum, þar sem allir skólar á Reykjanesi eru nú í umsóknarferli um að verða UNESCO-skólar. Verkefnið er hluti af stærra samstarfi sem miðar að því að styðja við leik-, grunn- og framhaldsskóla á Suðurnesjum til að taka þátt í UNESCO-skólanetinu og styrkja þannig alþjóðlegt sjónarhorn í skólastarfi.

Umsóknarferlið hjá Fjölbrautaskóla Suðurnesja var unnið í nánu samstarfi við Suðurnesjavettvang og Reykjanes Jarðvang, sem hafa hrint af stað þessu metnaðarfulla verkefni í samvinnu við Félag SÞ sem sér um UNESCO-skólaverkefnið á Íslandi.

FS bætist í hóp Stóru-Vogaskóla, Háaleitisskóla og Leikskólans Gimli, sem nú þegar eru orðnir UNESCO Skólar.

Heimsókn og gjafir í tilefni tímamótanna

Í tilefni þessara tímamóta heimsótti Sigrún Svafa Ólafsdóttir, verkefnastjóri fræðslumála hjá Reykjanes Jarðvangi og GeoCamp Iceland, skólann og afhenti meðal annars bækur og fræðsluefni frá Reykjanes Geopark, sem skólinn mun nýta í starfi sínu.

Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi óskar Fjölbrautaskóla Suðurnesja innilega til hamingju og hlakkar til áframhaldandi samstarfs við skólasamfélagið á Suðurnesjum í þessu mikilvæga verkefni.

Mynd / FS Guðmann Kristþórsson

 

Fréttin er unnin upp úr frétt sem birtist á vefsíðu Fjölbrautarskóla Suðurnesja.

Mannréttindi í mótvindi: Ábyrgð og áhrif Íslands á alþjóðavettvangi

Á alþjóðlegum degi mannréttinda, 10. desember, mun Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi í samstarfi við utanríkisráðuneyti standa fyrir morgunmálstofu til að ræða stöðu mannréttinda í heiminum og ábyrgð Íslands til að standa vörð um þau á alþjóðavettvangi. Málstofan verður haldin í Norræna húsinu, miðvikudaginn 10. desember, 9:00-10:15. 
Hvernig má vernda mannréttindi og efla samstöðu á tímum þar sem grafið er undan mannréttindum? Hvernig getur Ísland verið öflugur málsvari mannréttinda á alþjóðlegum vettvangi? Á tímum þar sem mannréttindi og friður standa höllum fæti er mikilvægt að afstaða Íslands sé skýr um að varanlegur friður geti ekki ríkt án virðingar fyrir mannréttindum. Sem smáríki og herlaus þjóð skiptir það miklu máli fyrir Ísland að alþjóðalög séu virt og að grundvallarréttindi allra séu tryggð.
Ísland hefur um áratuga skeið unnið að því að efla mannréttindi, frið og öryggi í alþjóðlegu samstarfi. Í því starfi hefur sérstök áhersla verið lögð á jafnrétti kynjanna og stöðu kvenna, réttindi barna og ungmenna, vernd hinsegin fólks og að styrkja lýðræði, tjáningarfrelsi og fjölmiðlafrelsi. Í málstofunni verður fjallað um þessi áhersluatriði og gildi mannréttinda fyrir þróun, frið og öryggi í heiminum og hvernig Ísland getur haft áhrif langt umfram stærð í þessum mikilvæga málaflokki.

Opnunarávarp: Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra
Pallborðsumræður: Birna Þórarinsdóttir, framkvæmdastjóri UNICEF á Íslandi, Bylgja Árnadóttir, yfirmaður mannréttindamála, utanríkisráðuneyti, Jóhannes Þór Skúlason, gjaldkeri Samtakanna 78, Jón Gunnar Ólafsson, lektor við stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands og Stella Samúelsdóttir, framkvæmdastýra UN Women Ísland.
Málstofustjóri: Kári Hólmar Ragnarsson, dósent við lagadeild Háskóla Íslands.
Boðið verður upp á léttar veitingar frá klukkan 08:45.
Viðburðurinn verður í streymi: https://vimeo.com/event/5557466

Samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks lögfestur á Íslandi

Alþingi samþykkti þann 12. nóvember 2025 frumvarp félags- og húsnæðismálaráðherra um lögfestingu Samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks (SRFF). Lögfestingin markar tímamót í íslenskri mannréttindavernd og styrkir réttarstöðu fatlaðs fólks með skýrum og beinum lagalegum hætti.

Samningurinn tryggir fötluðu fólki víðtæk mannréttindi, þar á meðal rétt til að lifa sjálfstæðu lífi, njóta fulls aðgengis, fá þjónustu án mismununar og taka þátt í samfélaginu á eigin forsendum. Hann var samþykktur á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna þann 13. desember 2006.

Lengi hefur verið kallað eftir lögfestingu SRFF hér á landi en Ísland fullgilti samninginn árið 2013. Með stofnun Mannréttindastofnunar Íslands, sem uppfyllir Parísarviðmið Sameinuðu þjóðanna, hefur nú verið uppfyllt eitt af lykilskilyrðum um eftirlit og innleiðingu samningsins. Lögfestingin byggir jafnframt á umfangsmikilli vinnu við landsáætlun í málefnum fatlaðs fólks sem mótar fyrstu heildstæðu stefnu Íslands á þessu sviði.

Með lögfestingunni verður samningurinn fullgild réttarheimild sem dómstólar, stjórnsýsla og sveitarfélög geta vísað beint til. Réttindi fatlaðs fólks verða þannig skýrari í íslenskum lögum og innleiðing samningsins fær aukið vægi.

Lögfestingin er mikilvægur áfangi, en áfram stendur yfir vinna við að tryggja að framkvæmd og þjónusta endurspegli réttindi samningsins í daglegu lífi fatlaðs fólks.

Einnig má hér nálgast auðlesið efni um SRFF, sem gefið var út af Þroskahjálp.

Til hamingju Ísland! Áfram mannréttindi fyrir öll!

80 ára afmælisveisla Sameinuðu þjóðanna og Línu Langsokks í Norræna húsinu

Félag Sameinuðu þjóðanna í samstarfi við UNICEF og Norræna húsið mun halda uppá 80 ára afmælisveislu Sameinuðu þjóðanna og Línu Langsokks í Norræna húsinu, sunnudaginn 9. nóvember kl. 10–13.
Í boði verður fjölbreytt og skemmtileg dagskrá fyrir börn á aldrinum 3–12 ára og fylgdarmenn þeirra, með sögustundum á íslensku og sænsku, heimsmarkmiðabingói og föndri, auk þess sem hægt verður að skoða sýninguna um Línu, lýðræði og raddir barna á barnabókasafninu.
Dagskrá
10:15-10:45 | Sögustund um Línu á íslensku
10:45-11:15 | Heimsmarkmiðabingó
11:15-11:45 | Sögustund um Línu á sænsku
11:45-12:15 | Heimsmarkmiðabingó
12:15-12:45 | Sögustund um Línu á íslensku
10:00-13:00 | Föndursmiðja niðri á barnabókasafni
Aðgangur er ókeypis og öll velkomin.
Athugið að húsið verður opið eins og húsrúm leyfir.
Við hlökkum til að fagna með ykkur!

Fundur Félags Sameinuðu þjóðanna með Flóttamannastofnun SÞ og íslenskum félagasamtökum

Í morgun skipulagði Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi fund með Filippo Grandi, flóttamannafulltrúa Sameinuðu þjóðanna (UN High Commissioner for Refugees), og Annika Sandlund, svæðisstjóra Flóttamannastofnunar SÞ (UNHCR) fyrir Norðurlönd og Eystrasaltsríkin.

Á fundinum komu saman fulltrúar íslenskra félagasamtaka og sérfræðingar sem starfa að málefnum flóttafólks og umsækjenda um alþjóðlega vernd. Rætt var um stöðu mála á Íslandi, löggjöf og kerfisbundnar áskoranir, aðstæður viðkvæmra hópa, aðgengi að þjónustu og samþættingu innflytjenda og flóttafólks í íslenskt samfélag.

Filippo Grandi lagði áherslu á að grunnurinn að góðri löggjöf og árangursríkri aðlögun felist í opnu samtali og nánu samstarfi við félagasamtök og grasrótina. Hann undirstrikaði að stjórnvöld geti ekki tekist á við þessi verkefni ein, heldur þurfi að nýta þá þekkingu og reynslu sem býr meðal þeirra sem vinna daglega að málefnum flóttafólks og mannréttinda.

Grandi hefur gegnt embætti flóttamannafulltrúa Sameinuðu þjóðanna síðan árið 2016, þegar hann tók við af António Guterres, núverandi aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna. Hann lýkur störfum sínum nú um áramótin, en þetta var fyrsta heimsókn hans til Íslands, sem hann sagði hafa lengi verið á áætlun.

Fundurinn var hluti af opinberri Íslandsheimsókn Grandi, þar sem hann átti jafnframt fund með forsætisráðherra Íslands, utanríkisráðherra og forseta Íslands.

FSÞ / Níu félagasamtök tóku þátt á fundinum með Filippo Grandi.