Mánudaginn 10. nóvember, kl. 17:00-19:00 munu utanríkisráðuneytið, Íslandsdeild Norræns tengslanets kvenna í sáttamiðlun (Nordic Women Mediators Network), Jafnréttisskóli GRÓ og Alþjóðamálastofnun við Háskóla Íslands, UN Women Ísland og Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi standa að alþjóðlegu málþingi um konur, frið og öryggi. Málþingið fer fram í Hátíðarsal Háskóla Íslands, í Aðalbyggingu og er haldið samhliða Heimsþingi kvenleiðtoga sem fram fer í Hörpu dagana 10.–12. nóvember.

Málþingið er haldið í tilefni 25 ára afmælis ályktunar öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna númer 1325 um konur frið og öryggi sem samþykkt var árið 2000. Ályktunin markaði tímamót með því að viðurkenna mikilvægi þátttöku kvenna í friðarferlum, vernd þeirra í átökum og samþættingu kynjasjónarmiða í öryggismálum. Því er ætlað að skapa vettvang fyrir alþjóðlegt samtal milli stjórnvalda, fræðasamfélagsins, alþjóðastofnana og grasrótar og staðfestir áframhaldandi forystu Íslands á sviði jafnréttis, friðar og mannréttinda, og sem málsvari ályktunar 1325 undanfarna tvo áratugi. Rúmlega helmingur aðildarríkja Sameinuðu þjóðanna hafa mótað landsáætlun til að framfylgja ályktun 1325 um konur, frið og öryggi. Ísland hefur mótað sína fjórðu landsáætlun og er málþingið liður í framfylgd hennar.

Á málþinginu munu leiðtogar frá átakasvæðum, alþjóðastofnunum, frjálsum félagsamtökum og fræðasamfélagi taka þátt í samræðum um ólíka reynslu af aðkomu kvenna að öryggismálum. Þær munu jafnframt ræða stöðu kvenna innan alþjóðakerfisins út frá ályktuninni sem og þær skuldbindingar sem stuðla að aukinni þátttöku kvenna í fyrirbyggjandi aðgerðum gegn vopnuðum átökum, friðarferlum og friðaruppbyggingu að loknum átökum.

Málþingið er opið öllum en nauðsynlegt er að skrá þátttöku með því að smella á meðfylgjandi hlekk: 25 Years of Women, Peace and Security: Renewed commitments to gender responsive solutions

Góðfúslega mætið vel tímanlega því skrá þarf gesti inn í salinn þar sem málþingið fer fram. Viðburður hefst tímanlega kl. 17:00.

Dagskrá

17:00 – Opnunarávarp, Irma Erlingsdóttir, forstöðumaður Jafnréttisskóla GRÓ við Háskóla Íslands og þátttakandi í tengslaneti norrænna kvenna í sáttamiðlun (Nordic Women Mediators).

17:10 – Setningarræða, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra Íslands

17:20 – Pallborðsumræður um hlutverk og áhrif kvenna í öryggismálum og friðarferlum

Stjórnandi: Melanne Verveer, forstöðukona fræðaseturs um konur, frið og öryggi við Georgetown háskóla í Bandaríkjunum.

Þátttakendur

◦ Mariana Betsa, aðstoðarutanríkisráðherra Úkraínu

◦ Dr Isata Mahoi, ráðherra jafnréttismála og málefna barna í Síerra Leóne

◦ Sofia Calltorp, framkvæmdastýra skrifstofu UN Women í Genf og yfirmaður mannúðarmála stofnunarinnar

◦ Summer Abu Mughli, sérfræðingur í alþjóðamálum frá An-Najah háskólanum í Palestínu

18:20 – Lokaorð Silja Bára Ómarsdóttir, rektor Háskóla Íslands

18:30–19:00 Móttaka þar sem boðið verður upp á léttar veitingar.

Málþingið er opið öllum en nauðsynlegt er að skrá þátttöku með því að smella á meðfylgjandi hlekk: 25 Years of Women, Peace and Security: Renewed commitments to gender responsive solutions

Hægt verður að fylgjast með málþinginu í streymi hér: https://vimeo.com/event/5488701

Þann 24. október fagna Sameinuðu þjóðirnar (SÞ) 80 ára afmæli sínu. Þegar stofnsáttmáli Sameinuðu þjóðanna tók gildi árið 1945 var markmiðið skýrt: að tryggja frið, mannréttindi og alþjóðlega samvinnu. Á áttatíu árum hafa SÞ gegnt lykilhlutverki í að efla lýðræði, mannréttindi, menntun og sjálfbæra þróun.

Nú standa Sameinuðu þjóðirnar á nýjum tímamótum. Á afmælisárinu fer stofnunin í gegnum umfangsmikið umbótaferli, þar sem áhersla er lögð á að færa starf hennar nær fólki, efla traust og gagnsæi, og gera alþjóðlegt samstarf skilvirkara og sanngjarnara. Aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, António Guterres, hefur kallað eftir „sterkara, nánara og virkara fjölþjóðakerfi“ sem byggir á raunverulegri þátttöku borgara og aukinni rödd ungs fólks og samfélagsins alls.

Stofnanir Sameinuðu þjóðanna hafa haft víðtæk áhrif á daglegt líf fólks, meðal annars í gegnum Alþjóðaheilbrigðismálastofnunina (WHO), Barnahjálp SÞ (UNICEF), Menningarmálastofnun SÞ (UNESCO) og Flóttamannastofnun SÞ (UNHCR). Verkefni þeirra snerta öryggi, menntun, jafnrétti, loftslagsmál og mannúð, og mynda grunn að alþjóðlegu samstarfi um lausnir á sameiginlegum áskorunum.

Á Íslandi hefur Félag Sameinuðu þjóðanna í tæpa átta áratugi unnið að því að efla vitund, fræðslu og þátttöku almennings í alþjóðlegum málum. Félagið vinnur sérstaklega með ungu fólki og borgarasamfélaginu meðal annars með því að kynna heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna og skapa vettvang fyrir samræðu um málefni SÞ, frið og mannréttindi.

Afmælisdagur Sameinuðu þjóðanna ber með sér sterka íslenska tengingu. Kvennafrídagurinn 1975 var haldinn á degi Sameinuðu þjóðanna á ári útnefndu af SÞ sem kvennaár SÞ. Þann dag tengdu íslenskar konur baráttu sína fyrir jafnrétti beint við alþjóðlega baráttu Sameinuðu þjóðanna um réttlæti, frið og samstöðu.

„Barátta íslenskra kvenna hefur frá upphafi verið í takt við þau gildi sem Sameinuðu þjóðirnar standa fyrir. Að jafna tækifæri kynjanna er forsenda friðar, lýðræðis og sjálfbærrar framtíðar. Íslenskar konur sýndu með Kvennafrídeginum að barátta fyrir jafnrétti er hluti af stærra verkefni heimsins, því sem Sameinuðu þjóðirnar voru stofnaðar til að tryggja og verja,“ segir Vala Karen.

Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi hvetur almenning, skólasamfélög til að nýta afmælið til að íhuga mikilvægi alþjóðlegrar samstöðu, samstarfs og samtals, sérstaklega á tímum aukins vantrausts og spennu í alþjóðamálum.

„Framtíð Sameinuðu þjóðanna ræðst ekki einungis í höfuðstöðvunum í New York, hún ræðst af vilja okkar allra til að standa vörð um gildi friðar, jafnréttis og lýðræðis,“ segir Vala Karen.

Verður heimurinn betri? Við þessari spurningu eru margvísleg svör. Mörg okkar lifa lengra, heilbrigðara og innihaldsríkara lífi. En lifnaðarhættir okkar setja álag á jörðina, auk þess sem stríð, átök og faraldrar geysa víða. Þriðjudaginn 14. október gaf Félag Sameinuðu þjóðanna í samstarfi við Miðstöð menntunar- og skólaþjónustu út vefinn verdurheimurinnbetri.is og bók að safna nafni. Vefurinn er hannaður af hönnunarstofunni 14islands fyrir Þróunaráætlun Sameinuðu þjóðanna (UNDP), í miklu samráði við ungt fólk. Við héldum útgáfuhóf í Fjölbrautarskólanum við Ármúla þar sem fjöldi ungs fólks komst skrefinu nær við að svara þessari erfiðu spurningu. Um 100 manns mættu á viðburðinn og gátu nemendur tekið þátt í happdrætti og hlutu þrjú ungmenni vinninga. Hófið endaði með miklu lófaklappi og fengu öll sem mættu pizzu á leiðinni út.

Útgáfuhófið var stórskemmtilegt og þökkum við sérstaklega Báru Karínu og Stefaníu Sigurdís fyrir góða og fræðandi viðburðarstjórn. Hófið var fjölmennt, en starfsfólk og nemendur Fjölbrautarskólans við Ármúla fá sérstakar þakkir fyrir samstarfið.

Verður heimurinn betri? er kennsluverkfæri sem hjálpar ungu fólki að skilja heiminn sem við búum í. Með því að hvetja til ígrundunar um ástandið í heiminum styður verkefnið við fjölbreytta og gagnrýna hugsun, færni sem nýtist í öllum námsgreinum.  Á vefnum má finna fjölbreytt og gagnvirkt efni fyrir skóla, kennara og aðra áhugasama. Efnið byggir á nýjustu tölfræðilegri framsetningu um þróun heimsins og heimsmarkmiðin um sjálfbæra þróun og er ætlað til að vekja til umræða, fræða og hvetja til virkni meðal ungs fólks.

Vefurinn er gagnvirkur og virkar þannig að nemendur safna stigum með því að nota vefinn. Stigin geta þeir síðan notað til þess að kjósa hvaða málefni skiptir þá mestu máli. Verður heimurinn betri? hefur nú þegar vakið mikla lukku og hvetjum við alla skóla til þess að skoða hann.

Vefurinn byggir á samnefndri bók sem nú er gefin út á íslensku í þriðja skiptið og er aðgengileg á vef MMS og FSÞ, en er auk þess send á alla grunn- og framhaldsskóla landsins í október.
Útgáfa vefsins er styrkt af Barna og -menntamálaráðuneytinu og útgáfa bókarinnar er styrkt af Utanríkisráðuneytinu.

Málstofan „Protecting Rights Together: The Role of the United Nations in Today’s Human Rights Struggles“, sem fer fram kl. 14:20–15:20 þann 10. október, skoðar mikilvægi sameiginlegrar ábyrgðar ríkja til að viðhalda alþjóðlegum mannréttindum. Þar verður rætt um um hvernig Sameinuðu þjóðirnar og aðrar fjölþjóðlegar stofnanir geta varið og eflt mannréttindi á heimsvísu.

Katja Creutz, frá Finnsku alþjóðamálastofnuninni, flytur inngangserindi en að því loknu munu alþjóðlegir og íslenskir sérfræðingar velta upp spurningum meðal annars um áhrif smærri ríkja innan kerfis Sameinuðu þjóðanna og hvernig þau geta lagt sitt af mörkum til að vernda mannréttindi.

Í pallborðinu taka þátt:

• Katja Creutz, frá Finnsku alþjóðamálastofnuninni (Finnish Institute of International Affairs)
• Jessica Stern, fyrrverandi sendiherra Bandaríkjanna fyrir réttindi LGBTQI+ fólks og fræðimaður við Carr-Ryan Center for Human Rights við Harvard Kennedy School
• Einar Gunnarsson, sendiherra og fastafulltrúi Íslands í Genf
• Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir, lögmaður og formaður Siðmenntar

Umræðurnar verða í umsjón Kristjáns Guy Burgess, alþjóðastjórnmálafræðings.

Málstofan, sem setur hlutverk Sameinuðu þjóðanna og mannréttindaráðs Sameinuðu þjóðanna í brennidepil, er hluti af Imagine Forum ráðstefnunni.

Imagine Forum er árleg friðarráðstefna Höfða, friðarseturs Reykjavíkurborgar, Háskóla Íslands og utanríkisráðuneytisins. Þema ráðstefnunnar í ár eru mannréttindi sem grundvöllur varanlegs friðar. Í ár tekur Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi þátt í skipulagningu ráðstefnunnar.

Fjöldi áhrifafólks og sérfræðinga munu taka þátt í dagskrá ráðstefnunnar en þar má nefna Varsen Aghabekian Shaheen utanríkisráðherra Palestínu, Nazanin Boniadi, leikkonu og mannréttindafrömuð og Vladimir Kara-Murza, sagnfræðing og blaðamann.

Ráðstefnan er vettvangur fyrir opna umræðu um mannréttindi, frið og alþjóðlegt samstarf í samtímanum og tengir saman fræðimenn, stjórnmálafólk og starfandi sérfræðinga á sviði mannréttindamála.

Nánari upplýsingar og dagskrá ráðstefnunnar má finna á heimasíðu hennar:
👉 https://ams.hi.is/en/projects/fridar-radstefnan/

Í tilefni fánadags heimsmarkmiðanna gefa Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi og Miðstöð um auðlesið mál út bækling sem kynnir heimsmarkmiðin á auðlesnu máli. Markmið útgáfunnar er að gera heimsmarkmiðin aðgengilegri og hvetja alla til að leggja sitt af mörkum til að ná árangri í þeim, og hvetja jafnframt aðra til að gera slíkt hið sama.

Auðlesið mál byggir á einfaldri setningagerð, skýrum orðum og stuttum texta, sem auðveldar lesendum að skilja efnið. Með því að kynna heimsmarkmiðin á þennan hátt er tryggt að fleiri geti tekið þátt í því mikilvæga verkefni að skapa sjálfbæra framtíð fyrir öll.
Verkefnið var unnið með styrk frá ÖBÍ réttindasamtökum og þökkum við þeim kærlega fyrir stuðninginn. Einnig er Miðstöð um auðlesið mál þakkað fyrir gott samstarf.

„Það er okkur afar mikilvægt að heimsmarkmiðin séu skýr og aðgengileg fyrir öll, því þau snerta alla íbúa jarðar – ekki síst í ljósi þess bakslags sem við stöndum frammi fyrir. Samvinna og samstarf um að gefa í þegar kemur að heimsmarkmiðunum hefur aldrei verið mikilvægara“ segir Vala Karen Viðarsdóttir, framkvæmdarstjóri Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi.Bæklingurinn er aðgengilegur á hérna að neðan, en félagið vinnur áfram að enn frekara efni um heimsmarkmiðin á auðlesnu máli. Sérstakt vefsvæði tileinkað þessu efni verður sett upp á næstunni.

Sækja bækling: Heimsmarkmiðin auðlesin