11.1 Eigi síðar en árið 2030 geti allir orðið sér úti um fullnægjandi og öruggt húsnæði á viðráðanlegu verði, fátækrahverfi verði endurbætt og grunnþjónusta standi öllum til boða.
11.2 Eigi síðar en árið 2030 geti allir ferðast með öruggum sjálfbærum samgöngutækjum á viðráðanlegu verði á bættu vegakerfi. Lögð verði áhersla á betri almenningssamgöngur sem taka mið af fólki í viðkvæmri stöðu, konum, börnum, fötluðu fólki og öldruðum.
11.3 Eigi síðar en árið 2030 verði fjölgun í þéttbýli sjálfbær og íbúar alls staðar í heiminum taki meiri þátt í skipulagsmálum og samkomulagi um sjálfbærni.
11.4 Blásið til sóknar til þess að vernda og tryggja náttúru- og menningararfleifð heimsins.
11.5 Eigi síðar en árið 2030 dragi úr fjölda þeirra sem deyja í hamförum og þeirra sem bíða skaða af þeim völdum. Dregið verði úr beinu efnahagslegu tjóni af völdum hamfara, í hlutfalli af vergri landsframleiðslu í alþjóðlegum samanburði, þar á meðal vatnstjóni, og áhersla lögð á að vernda fátæka og fólk í viðkvæmri stöðu.
11.6 Eigi síðar en árið 2030 verði dregið úr skaðlegum umhverfisáhrifum í borgum, meðal annars með því að bæta loftgæði og meðhöndlun úrgangs.
11.7 Eigi síðar en árið 2030 verði græn svæði gerð örugg og aðgengileg fyrir almenning, einkum konur og börn, aldraða og fatlað fólk.
11.A Stutt verði við jákvæð efnahags-, félags- og umhverfisleg tengsl milli þéttbýlis, þéttbýlla svæða í borgarjaðri og dreifbýlissvæða með því að styrkja áætlanir um byggðaþróun á landsvísu og innan svæða.
11.B Eigi síðar en árið 2020 hafi borgum og íbúðarsvæðum fjölgað þar sem áætlanir og stefnumál eru samþætt og miða að aðkomu allra, auðlindanýting verði betri, dregið hafi úr skaðsemi af völdum loftslagsbreytinga og forvarnir gegn hamförum hafi verið efldar. Útbúin verði heildræn áhættustýring vegna hvers kyns hamfara í samræmi við Sendai-rammaáætlunina 2015–2030 og henni framfylgt.
11.C Stuðningur verði veittur þeim þróunarlöndum sem eru skemmst á veg komin, meðal annars fjárhags- og tækniaðstoð, til þess að reisa öflugar byggingar úr byggingarefni á staðnum.
Ítarefni um markmið 11
Betri almenningssamgöngur er nauðsynlegar í borgum heimsins
Áreiðanlegar, aðgengilegar og ódýrar almenningssamgöngur minnka mengun og samgönguflækjur og stuðla að framlegð og samvinnu. Einungis helmingur borgarbúa í heiminum hefur greiðan aðgang að almenningssamgöngum, samkvæmt upplýsingum frá árinu 2019 úr 610 borgum í 95 ríkjum. Aðgengið er mælt út frá hlutfalli fólksfjölda í minna en 500 metra göngufjarlægð frá strætis- eða sporlestrarvögnum og minnan en kílómeter frá járnbrautarlest, neðanjarðarlest eða ferju.
Í mörgum borgum er að finna óformlegt samgöngukerfi sem getur verið erfitt að treysta á hvað varðar tíðni og öryggi ferða. Aukin áhersla á skammtímafjárfestingar innviða fyrir samgöngur í almannaþágu getur leitt til aukins aðgengi.
Þróun borgarskipulags
Skipulag og þróun borga og efling innviða og þjónusta getur haft mikil áhrif á langtíma farsæld borga og íbúa þeirra. Frá 1999 til 2015 jókst þéttbýlismyndun og íbúabyggð á hverni einstakling, þ.e.a.s að stækkun borga hefur verið meiri en samsvarar íbúafjölgun. Sumsstaðar hefur þessi hraða aukning verið einkenni óskipulagrar þéttbýlismyndunar sem hefur aukið kostnað við þjónustu. Að meðaltali eru öll svæði heimsins nema Afríka sunnan Sahara og Austur- og Suðaustur-Asía talin hafa jafna og reglubundna aukningu í þéttbýlismyndun á hvern einstakling.
Aðgengi að opnum og almennum útivistarsvæðum í borgum stuðlar að bættri heilsu og auknum lífsgæðum, en slíkt aðgengi er oft takmarkað
Árið 2019 var hlutfall lands sem fer undir götur og opin alamannarými að meðaltali einungis um 16% í heiminum. Samanlagt voru götur þrisvar sinnum viðameira hlutfall af borgarlandi heldur en það almannarými á borð við almenningsgarða og árbakka.
Árið 2019 var hlutfall fólksfjöldans með greiðan aðgang að almannarými (í innan við 400 metra göngufjarlægð) að meðaltali 46,7%. Mikill munur er á milli svæða í heiminum en greiður aðgangur að almannarými var allt frá 27% í Austur- og Suðaustur-Asíu og upp í 78% í Ástralíu og Nýja-Sjálandi. Minni borgir eru iðulega með hærra hlutfall greiðs aðgengis að almannarýmum en stærri borgir.
Hreinna loft yfir nokkrum af mest loftmenguðu borgum heims gefur vísbendingu um hvað koma skal
[ódagsett]
Staðan á Íslandi
Helstu áskoranir:
- Að stuðla að viðunandi búsetuskilyrðum í krafti sjálfbærrar borgarmyndunar og sjálfbærrar skipulagsþróunar borga.
- Að bjóða upp á nægilegt framboð af húsnæði sem hentar lágtekjuhópum.
- Áskoranir vegna innviða í strjálbýli, svo sem fjarskipti og almenningssamgöngur
Þéttbýlismyndun á Íslandi hefur verið hröð og þróun sjálfbærra borga og bæja verður æ mikilvægari. Þéttbýli getur skapað aðstæður þar sem ný störf verða til og velmegun fólks eykst en að viðhalda slíku ástandi, án þess að skaða umhverfi og auðlindir, felur í sér margar áskoranir.
Algeng vandamál í þéttbýlum fela meðal annars í sér ónægt fjármagn til grunnþjónustu, skort á fullnægjandi húsnæði og hnignandi innviðum. Heimsmarkmið SÞ um sjálfbærar borgir og samfélög leggur því áherslu á að allir íbúar í þéttbýli hafi jafnan aðgang að grunnþjónustu, heilsusamlegu umhverfi, orku, húsnæði og samgöngum.
Ísland er mjög dreifbýlt land en á hverjum ferkílómetra búa um það bil þrír einstaklingar. Þrátt fyrir það býr meirihluti Íslendinga, eða um 94%, í þéttbýli.
