Model UN á alþjóðadögum HÍ – Taktu þátt!

Félag Sameinuðu þjóðanna á Alþjóðadögum HÍ

Þann 5. nóvember n.k. milli 14.00 og 15.00 bjóðum við áhugasömum háskólanemendum að taka þátt í örútgáfu af hermilíkani Sameinuðu þjóðanna – mini-MUN.

Skrá sig hér: Skráning í mini-Model UN á alþjóðadögum HÍ – Fill in form

Viðburðurinn býður upp á einstakt tækifæri til að kynnast starfi Sameinuðu þjóðanna, öðlast innsýn í alþjóðlega ákvarðanatöku og takast á við eina af brýnustu öryggisáskorunum samtímans.

Viðfangsefni fundarins er Fæðuöryggi í Súdan í skugga loftslagsbreytinga. Súdan stendur frammi fyrir alvarlegri mannúðarkrísu þar sem vopnuð átök, fólksflótti, fæðuskortur og áhrif loftslagsbreytinga hafa skapað gríðarlegar áskoranir fyrir íbúa landsins. Þurrkar, flóð og ófyrirsjáanleg veðurskilyrði hafa áhrif á landbúnað og aðgengi að matvælum, á sama tíma og átök torvelda matvælaframleiðslu, dreifingu hjálpargagna og aðgengi fólks að nauðsynlegum björgum.

Viðburðurinn byggir á aðferðafræði Model UN (Hermilíkani Sameinuðu þjóðanna), þar sem þátttakendur setja sig í spor fulltrúa aðildarríkja Sameinuðu þjóðanna og taka þátt í umræðum og samningaviðræðum um hvernig alþjóðasamfélagið geti brugðist við stöðunni í Súdan. Þátttakendur færa rök fyrir afstöðu sinni og vinna saman að tillögum sem stuðla að auknu fæðuöryggi, mannúðaraðstoð og sjálfbærum lausnum. Markmið viðburðarins er að skapa tækifæri fyrir háskólanema til að þjálfa sig í að takast á við raunverulegar alþjóðlegar áskoranir, skiptast á hugmyndum og öðlast reynslu af því hvernig alþjóðasamfélagið vinnur að sameiginlegum lausnum. 

Þátttaka í þessari örútgáfu tryggir þátttakendum forgang að lengri Model UN ráðstefnu í vor.

Ný rannsókn um hnattræna borgaravitund í UNESCO-skólum á Íslandi

©Kristinn Ingvarsson

Nýtt rannsóknar- og þróunarverkefni, MIRA, var kynnt á málþingi í Háskóla Íslands þann 15. október. Verkefnið beinist að því hvernig efla megi menntun til hnattrænnar borgaravitundar í íslenskum framhaldsskólum, með áherslu á mannréttindi, sjálfbærni, frið og lýðræðislega þátttöku.

MIRA hlaut nýverið styrk úr Menntarannsóknarsjóði mennta- og barnamálaráðuneytisins og er unnið í samstarfi við UNESCO-framhaldsskóla á Íslandi. Meginmarkmið verkefnisins er að rannsaka hvernig hnattræn borgaravitund birtist í stefnu og daglegu starfi skólanna og hvernig styðja megi kennara og nemendur við að takast á við flókin samfélagsleg og alþjóðleg málefni. Níu UNESCO-framhaldsskólar hafa þegar staðfest þátttöku í verkefninu.

Á málþinginu var fjallað um hlutverk menntunar á tímum vaxandi ójöfnuðar, loftslagsbreytinga og áskorana í lýðræðis- og mannréttindamálum. Sérstök áhersla var lögð á hvernig skólar geta skapað vettvang fyrir gagnrýna hugsun, samtal og virka þátttöku ungs fólks í samfélaginu. Málþingið var vel sótt af þátttakendum; stjórnendum og kennurum UNESCO framhaldsskóla á Íslandi, fagfólki, stefnumótendum og öðrum áhugasömum.

Samstarf kennara, nemenda og rannsakenda

Eva Harðardóttir, lektor við Menntavísindasvið HÍ og formaður Félags SÞ á Íslandi er aðalrannsakandi MIRA og kynnti verkefnið og rannsóknaráherslur þess.

Rannsóknin byggir á þremur meginsviðum. Annars vegar verður skoðað hvernig hnattræn borgaravitund birtist í stefnu og stjórnun UNESCO-skóla. Hins vegar verður unnið með kennurum að þróun kennsluhátta sem styðja gagnrýna hugsun og umræðu um hnattræn málefni. Þriðji þátturinn snýr að sjónarmiðum ungmenna sjálfra, hvernig þau upplifa áskoranir samtímans og hvaða möguleika þau telja sig hafa til að hafa áhrif á samfélagið.

Kennarar UNESCO – þátttökuskóla munu taka þátt í þremur vinnustofum á tveggja ára tímabili. Markmiðið er meðal annars að þróa kennslufræðilegan ramma sem tekur mið af íslenskum veruleika og nýtist kennurum bæði í grunn- og framhaldsskólum.

Verkefnið tengist jafnframt alþjóðlegu rannsóknarsamstarfi við Japan, England og Írland.

Hlutverk skóla og félagasamtaka í að efla samfélagsþátttöku

Á málþinginu flutti einnig dr. Karen Pashby, prófessor við Manchester Metropolitan University, erindi um tækifæri og áskoranir menntunar til hnattrænnar borgaravitundar. Að loknum erindum fóru fram pallborðsumræður sem Pétur Hjörvar Þorkelsson, verkefnastjóri hjá Félagi Sameinuðu þjóðanna á Íslandi stýrði. Þátttakendur í pallborði voru þau Guðrún Birna Guðmundsdóttir, doktorsnemi við Menntavísindasvið, Guðjón Hreinn Hauksson, formaður félags framhaldsskólakennara og Emil Arthúr Júlíusson, forseti Sambands íslenskra framhaldsskólanema. Silja Bára Ómarsdóttir, rektor Háskóla Íslands ávarpaði gesti í lokin og sleit þinginu.

Að málþinginu loknu var kennurum boðið að taka þátt í vinnustofum undir leiðsögn dr. Karen Pashby og Evu Harðardóttur. Þar hélt Kristín Loftsdóttir, mannfræðingur kveikjuerindi og fjallaði um mótun sjálfmyndar þjóðar, sérstöðuhyggju, hvítleikahugmyndir og fleiri mikilvæg en oft vandmeðfarin hugtök á vettvangi menntunar til hnattrænnar borgaravitundar. Á vinnustofunni var sjónum beint að kennslufræðilegum nálgunum sem styðja samtal og gagnrýna umfjöllun um mannréttindi, lýðræði, sjálfbærni, frið og réttlæti. Karen Pashby vann með kennurum að því að skoða og skilja EGIP kennsluhandbók sem hún þróaði í samvinnu við enska, sænska og finnska framhaldsskólakennara og hefur nú verið gefin út á fjórtán tungumálum þ.á.m. íslensku og er handbókin aðgengileg hér:

Menntun til sjálfbærrar þróunar með siðferðilegri og hnattrænni kennslufræði

UNESCO-skólar mikilvægur vettvangur þróunar

MIRA tengist áherslum UNESCO um menntun til friðar, mannréttinda og sjálfbærrar þróunar. Í nýrri framkvæmdaáætlun UNESCO-skólanetsins fyrir árin 2025–2029 er lögð áhersla á að þessi gildi endurspeglist í öllu skólastarfi, allt frá stefnumótun og stjórnun til kennsluhátta, námsumhverfis og þátttöku nemenda.

Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi hefur umsjón með UNESCO-skólanetinu hér á landi og vinnur að því að efla samstarf skólanna og styðja við fræðslu um heimsmarkmiðin, mannréttindi og hnattræna borgaravitund.

MIRA er mikilvægt framlag til þeirrar vinnu. Með samstarfi rannsakenda, kennara og nemenda skapast tækifæri til að þróa nýjar leiðir til að fjalla um hnattrænar áskoranir í skólastarfi og styrkja getu ungs fólks til að taka virkan þátt í að móta framtíðina.

Hér fyrir neðan er upptaka af erindi Evu Harðardóttur um MIRA, rannsóknina og mikilvægi menntunar um hnattrænnar borgaravitundar.

Hér má nálgast upptöku af erindi Evu

Nánari upplýsingar um MIRA má finna á borgaravitund.hi.is

Volker Türk ræddi stöðu mannréttinda við íslensk félagasamtök

Volker Türk, mannréttindafulltrúi Sameinuðu þjóðanna, átti fund með fulltrúum íslenskra félagasamtaka í Mannréttindahúsinu í Reykjavík mánudaginn 12. október.

Fundurinn var haldinn á vegum Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi og var þar rætt um helstu áskoranir í mannréttindamálum, bæði hér á landi og á alþjóðavettvangi. Türk, sem er staddur hér á landi vegna friðarráðstefnunnar Imagine Forum í Hörpu, hafði óskaði eftir fundi með fulltrúum íslensks borgarasamfélags. Markmið fundarins var að skapa vettvang fyrir opið samtal og gefa félagasamtökunum tækifæri til að koma áherslum sínum og áhyggjuefnum á framfæri.

Jafnrétti og aukin ógn við mannréttindi

Rætt var um vaxandi andóf gegn kynjajafnrétti og réttindum hinsegin fólks, hatursorðræðu, mismunun og réttindi intersex fólks. Einnig var rætt um stöðu kvenna og stúlkna á átakasvæðum og mikilvægi þátttöku kvenna í friðaruppbyggingu.

Türk setti þessa þróun í alþjóðlegt samhengi og lagði áherslu á mikilvægi þess að standa vörð um mannréttindi allra. Hann varaði sérstaklega við þeirri orðræðu að mannréttindi væru fyrst og fremst málefni tiltekinna hópa og minnti á að þau nái einnig til grundvallarréttinda á borð við mannsæmandi lífskjör og félagslegt öryggi. Hann hvatti jafnframt til aukinnar mannréttindafræðslu og samtals til að vinna gegn fordómum og sundrungu. Í því samhengi nefndi hann alþjóðlega samstarfið Global Alliance og 80 ára afmæli Mannréttindayfirlýsingar Sameinuðu þjóðanna árið 2028 sem tækifæri til að efla vitund um mannréttindi.

Réttindi flóttafólks, innflytjenda og barna

Fulltrúar félagasamtakanna lýstu áhyggjum af stöðu umsækjenda um alþjóðlega vernd á Íslandi, meðal annars varðandi aðgengi að lögfræðiaðstoð, túlkaþjónustu og grunnþjónustu. Réttindi barna voru sérstaklega til umræðu, meðal annars í tengslum við brottvísanir, vistun á grundvelli útlendingalaga og aðgengi að menntun og heilbrigðisþjónustu.

Türk sýndi sérstakan áhuga á nýlegri löggjöf um brottvísunarstöð á Íslandi og óskaði eftir nánari upplýsingum um hana, meðal annars um samráð við borgarasamfélagið og Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna (UNHCR).

Sterkt borgarasamfélag og lýðræðisleg þátttaka

Fjallað var um mikilvægi sjálfstæðra mannréttindastofnana og öflugs borgarasamfélags. Fulltrúar félagasamtakanna lýstu áhyggjum af fjármögnun Mannréttindastofnunar Íslands og félagasamtaka sem starfa að mannréttindamálum. Sérstaklega var bent á að dregið hefði verið úr fjárveitingum til forvarna gegn kynferðislegu og kynbundnu ofbeldi gegn börnum.

Einnig var rætt um tengsl mannréttinda, loftslagsmála og náttúruverndar, þátttöku almennings í ákvarðanatöku og mikilvægi þess að börn og ungmenni hafi raunveruleg tækifæri til að hafa áhrif á samfélagið. Þá kom fram að félagasamtök teldu mikilvægt að stjórnvöld hlustuðu á gagnrýnar umsagnir og ólík sjónarmið í opinberu samráði.

 

Geðheilbrigði, réttindi fatlaðs fólks og sjálfsákvörðunarréttur

Rætt var um réttindi fatlaðs fólks, sjálfsákvörðunarrétt og aðgengi að þjónustu. Sérstök áhersla var lögð á þörf fyrir aukið gagnsæi og eftirlit með beitingu þvingunar í geðheilbrigðisþjónustu, auk þess sem rætt var um líkamlega friðhelgi intersex barna.

Türk óskaði eftir upplýsingum um stöðu innleiðingar samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks, sem Ísland fullgilti árið 2016 og lögfesti í nóvember 2025. Rætt var um þær áskoranir sem enn væru til staðar við að tryggja framkvæmd samningsins og mikilvægi þess að stjórnvöld sýndu frumkvæði í þeirri vinnu.

Mikilvægt samtal um stöðu mannréttinda

Í lok fundarins sagðist Türk ætla að vekja athygli á áhyggjum félagasamtakanna af fjármögnun mannréttindastarfs. Hann ræddi jafnframt hvernig nýta mætti reglubundna allsherjarúttekt Sameinuðu þjóðanna á stöðu mannréttinda (UPR) til að fylgja málum eftir og stuðla að úrbótum.

Fundurinn skapaði einstakt tækifæri fyrir íslenskt borgarasamfélag til beins samtals við mannréttindafulltrúa Sameinuðu þjóðanna um stöðu mannréttinda á Íslandi og leiðir til að fylgja þeim málum eftir, bæði innanlands og í gegnum mannréttindakerfi SÞ.

Eftirfarandi samtök tóku þátt:

Barnaheill
Geðhjálp
Landssamband ungmennafélaga
Landvernd
Rauði krossinn á Íslandi
Samtökin 78
Trans Ísland
UNICEF á Íslandi
UN Women á Íslandi
W.O.M.E.N in Iceland
ÖBÍ réttindasamtök, ásamt ungmennafulltrúa Íslands hjá SÞ.

 

Íslendingar geta aftur sótt um Young Professionals Programme hjá SÞ

Íslendingum býðst nú í fyrsta sinn í meira en tvo áratugi tækifæri til að taka þátt í Young Professionals Programme (YPP), sérstöku próf- og ráðningarferli Sameinuðu þjóðanna fyrir ungt fagfólk sem vill hefja starfsferil hjá aðalskrifstofu SÞ.

YPP er ætlað að fjölga starfsfólki frá aðildarríkjum sem hafa ekki eða hafa of fáa fulltrúa meðal alþjóðlegs starfsliðs Sameinuðu þjóðanna. Þátttökulönd eru því ekki þau sömu á hverju ári heldur ræðst listinn af stöðu ríkja innan starfsmannahóps SÞ hverju sinni. Ísland er meðal þátttökulanda árið 2026 og geta íslenskir ríkisborgarar því sótt um YPP í ár.

Þetta er sérstakt tækifæri fyrir ungt fagfólk á Íslandi. Ísland hefur ekki verið meðal þátttökulanda YPP um langt árabil, en síðast þegar Íslendingum bauðst að taka þátt í sambærilegu ferli komust nokkrir íslenskir umsækjendur áfram og hófu störf hjá Sameinuðu þjóðunum.

Hver geta sótt um?

Til að uppfylla grunnskilyrði YPP 2026 þurfa umsækjendur að:

  • vera með íslenskan ríkisborgararétt
  • vera fæddir 1. janúar 1994 eða síðar
  • hafa BA/BSc-gráðu eða sambærilegt, að minnsta kosti þriggja ára háskólanám sem tengist prófsviðinu
  • hafa góð tök á ensku eða frönsku.

Prófsviðið árið 2026 er Development and Sustainability. Þar koma meðal annars til greina umsækjendur með bakgrunn á sviði hagfræði, tölfræði, félagsvísinda, umhverfismála, þróunarfræða og sjálfbærrar þróunar.

Hvernig fer YPP fram?

Umsækjendur fara í gegnum fjölþætt valferli sem felur í sér mat á umsóknum, rafræn próf og viðtal. Þeir sem standast ferlið geta komist á lista yfir hæfa umsækjendur (roster) og komið til greina í störf hjá Sameinuðu þjóðunum eftir því sem störf losna og þörf er á viðkomandi sérþekkingu.

YPP er því leið sem gæti opnað dyr að starfsferli hjá Sameinuðu þjóðunum og er ólíkt tímabundnum starfsnáms- eða JPO-verkefnum. Ferlið er alfarið á vegum Sameinuðu þjóðanna og ráðningar fara eftir þörfum stofnunarinnar hverju sinni.

Gert er ráð fyrir að umsóknir vegna YPP 2026 opni í október og að umsóknarfrestur verði í nóvember.

Nánari upplýsingar um YPP, má finna hér.

Nánari upplýsingar um næstu kynningarfundi SÞ um YPP, má finna í þessu skráningarformi en næsta dagsetningar er 15. október. Jafnvel þó Ísland sé ekki listað 15. október, mega áhugasamir frá öllum þátttökuríkjum skrá sig á fundinn.

 

Young Professionals Programme er alfarið á vegum Sameinuðu þjóðanna. Íslensk stjórnvöld og Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi koma ekki að mati umsókna, prófferli eða ráðningum.

Námskeið fyrir kennara í UNESCO-skólum á Reykjanesi

Um 25 kennarar úr UNESCO-skólum á Reykjanesi tóku nýverið þátt í námskeiði á vegum Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi í Á námskeiðinu var lögð áhersla á hnattræna borgaravitund, verkefnið Verður heimurinn betri og mannréttindi við daglegt skólastarf.

Námskeiðið byggði á virkri þátttöku og samtali og gaf kennurum jafnframt tækifæri til að skiptast á hugmyndum og reynslu um hvernig efla megi hnattræna borgaravitund í skólastarfi.
Fjallað var um Sameinuðu þjóðirnar, UNESCO og hlutverk UNESCO-skóla, auk þess sem kennarar ræddu mikilvægi og vænlegar leiðir við að fræða ungmenni um heimsmarkmiðin, mannréttindi, sjálfbæra þróun og samfélagslega þátttöku. Sérstök áhersla var lögð á heimsmarkmið 4.7 um menntun til sjálfbærrar þróunar og hnattrænnar borgaravitundar.
Á námskeiðinu unnu þátttakendur með kennsluvefinn Verður heimurinn betri?, sem Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi og Miðstöð menntunar og skólaþjónustu hafa unnið að íslenskri útgáfu á. Vefurinn er gagnvirkt kennsluverkfæri þar sem ungt fólk getur kynnt sér þróun heimsins og heimsmarkmiðin með meðal annars staðreyndaspjöldum og myndböndum. Efnið er ætlað að vekja til umræðu, efla gagnrýna hugsun og hvetja ungt fólk til aðgerða.

Í verkefnavinnu námskeiðsins unnu kennarar saman að hugmyndum um hvernig nýta megi vefinn í daglegu skólastarfi og þróa verkefni fyrir nemendur út frá efni hans. Þar var meðal annars horft til þess hvernig tengja mætti viðfangsefni vefsins við ólíkar námsgreinar, skapa umræður um hnattrænar áskoranir og tengja það sem gerist í nærumhverfi nemenda við stærra alþjóðlegt samhengi. Vefurinn fjallar meðal annars um menntun, heilsu, jafnrétti, mannréttindi, loftslagsmál, frið og fátækt.

Fæðuöryggi undir þrýstingi: Rania Dagash-Kamara í heimsókn á Íslandi

Rania Dagash-Kamara, aðstoðarframkvæmdastjóri Matvælaáætlunar Sameinuðu þjóðanna (e. World Food Programme, WFP) á sviði samstarfs og nýsköpunar, heimsótti Mannréttindahúsið á döguum þar sem hún fundaði með Félagi Sameinuðu þjóðanna á Íslandi, fulltrúum íslenskra félagasamtaka sem starfa að mannúðar- og alþjóðamálum og ungmennafulltrúa Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum á sviði sjálfbærrar þróunar.

Með Raniu í för voru Andreas Hansen, yfirmaður Norðurlandaskrifstofu WFP í UN City í Kaupmannahöfn, og Emma Leerskov Bak, verkefnastjóri samstarfs hjá WFP.

Fundurinn var liður í heimsókn Raniu til Íslands. Á meðan dvöl hennar stendur fundar hún meðal annars með forseta Íslands, Höllu Tómasdóttur, utanríkismálanefnd Alþingis og fulltrúum utanríkisráðuneytisins, auk þess sem hún á samtöl við ungliðahreyfingar stjórnmálaflokka, einkageirann og UN Global Compact á Íslandi.

Rania er hluti af yfirstjórn Matvælaáætlunar Sameinuðu þjóðanna og leiðir samstarf stofnunarinnar við alþjóðlega samstarfsaðila, alþjóðlegar fjármálastofnanir og samstarfsríki, auk fjáröflunar og vaxandi starfs WFP á sviði nýsköpunar. Matvælaáætlunin er ein stærsta mannúðarstofnun heims og vinnur að neyðaraðstoð, bættu fæðuöryggi og auknum viðnámsþrótti samfélaga.

Á fundinum var rætt um breytt landslag mannúðarstarfs, alþjóðlegt fæðuöryggi og áhrif vaxandi fjármögnunarvanda á starf mannúðarsamtaka. Sérstaklega var rætt um þá þreföldu áskorun sem nú blasir við í alþjóðlegum birgðakeðjum, þar sem átök hafa samtímis áhrif á þrjár mikilvægar siglingaleiðir: Hormuz-sundið, Rauðahafið og Svartahafið.

Þessar siglingaleiðir eru lykilæðar fyrir flutning matvæla, eldsneytis og áburðar. Truflanir í Hormuz-sundi geta haft áhrif á olíu- og áburðarflutninga, átök og óöryggi við Rauðahafið hafa raskað siglingum um Bab-el-Mandeb og Súez-skurðinn, og stríðið í Úkraínu heldur áfram að skapa óvissu um kornútflutning um Svartahafið. Þegar þrýstingur myndast á allar þrjár leiðirnar samtímis eykst hættan á því sem WFP hefur lýst sem „þreföldum flöskuháls“, með hækkandi flutnings-, eldsneytis- og matvælakostnaði og aukinni hættu á fæðuóöryggi.

Rania benti á að áhrifin nái langt út fyrir þau svæði þar sem átök eiga sér stað. Hærra eldsneytisverð hefur áhrif á alla fæðukeðjuna, frá áburðarframleiðslu og uppskeru til vinnslu og flutninga matvæla, og aukinn kostnaður hefur jafnframt bein áhrif á getu mannúðarstofnana til að koma aðstoð til fólks í neyð.

Hún vakti einnig athygli á því að áhrif truflana á flutning áburðar og eldsneytis komi ekki alltaf strax fram heldur geti orðið sýnileg mánuðum síðar í minni uppskeru og hærra matvælaverði. Því geti afleiðingar ástandsins haldið áfram að magnast og árið 2027 orðið sérstaklega krefjandi fyrir alþjóðlegt fæðuöryggi og mannúðarstarf.

Fundargestir ræddu jafnframt hlutverk borgarasamfélagsins og lítilla ríkja í alþjóðlegu mannúðarstarfi, möguleika á nýjum samstarfsformum og fjármögnun, og hvernig félagasamtök hér á landi geti lagt sitt af mörkum í breyttu alþjóðlegu umhverfi.

Flöggum saman fyrir heimsmarkmiðunum 25. september

Fánadagur heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna verður haldinn 25. september 2026. UN Global Compact á Íslandi og Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi hvetja fyrirtæki, stofnanir, skóla, félagasamtök og sveitarfélög til að taka þátt og styðja heimsmarkmiðin með sýnilegum hætti.

Fánadagurinn er hluti af alþjóðlega framtakinu #TogetherForTheSDGs – Saman fyrir heimsmarkmiðin, sem hófst árið 2019 og hefur vaxið ár frá ári. Hundruð fyrirtækja, stofnana, félagasamtaka, skóla og sveitarfélaga víða um heim taka þátt með því að flagga fána heimsmarkmiðanna.  Þannig sýna þátttakendur samstöðu, vekja til umræðu og hvetja til frekari aðgerða í þágu sjálfbærrar þróunar.

Hver geta tekið þátt?

Skólar, félagasamtök, sveitarfélög, fyrirtæki og stofnanir sem vinna að heimsmarkmiðunum eru hvött til að taka þátt með rafrænum hætti og vekja athygli á heimsmarkmiðunum á samfélagsmiðlum.

Við hvetjum sérstaklega skólasamfélagið, félagasamtök og ungt fólk til að nýta daginn til að miðla verkefnum, hugmyndum og sögum sem tengjast heimsmarkmiðunum.

Þátttakendur eru hvattir til að taka myndir og myndbönd af fánanum og deila á eigin miðlum þann 25. september.

Öll þau sem eiga heimsmarkmiðafána hvetjum við til að flagga, ef áhugi er fyrir að eignast fána er hægt að haft samband við felag@un.is.

Þau sem geta ekki flaggað eru hvött til að„flagga rafrænt“ en fánamyndin er aðgengileg hér: Fánadagurinn | Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi

 

Aðeins fjögur ár til 2030

Nú eru aðeins fjögur ár þar til tímamörk heimsmarkmiðanna renna út árið 2030. Samkvæmt framvinduskýrslu Sameinuðu þjóðanna frá júlí 2026 eru aðeins 36% markmiðanna á réttri leið.

Það er því enn mikið verk óunnið. Fánadagurinn er tækifæri til að minna á að hvert framtak skiptir máli og að árangur krefst þátttöku stjórnvalda, atvinnulífs, sveitarfélaga, félagasamtaka, skóla og almennings.

Lesa The Sustainable Development Goals Report 2026

Við vonum að sem flest jafnframt kynni sér hvernig hægt er að leggja sitt af mörkum í daglegu lífi. Fræðsluefnið Good Life Goals er meðal leiða til að tengja heimsmarkmiðin við einfaldar ákvarðanir og aðgerðir í hversdagslífinu.

Ungt fólk gegnir sérstaklega mikilvægu hlutverki í þeirri vegferð. Hugmyndir, þátttaka og frumkvæði ungs fólks verða lykilatriði í því að hraða aðgerðum og finna nýjar leiðir til að ná heimsmarkmiðunum.

Tökum þátt 25. september og sýnum að við stöndum saman fyrir heimsmarkmiðunum.

#TogetherForTheSDGs

Málþing um hnattræna borgaravitund og nýtt MIRA-rannsóknarverkefni

Þann 15. október 2026 verður haldið málþing í Háskóla Íslands þar sem kynnt verður MIRA, nýtt rannsóknar- og skólaþróunarverkefni um hnattræna borgaravitund. Verkefnið hlaut nýverið styrk úr Menntarannsóknarsjóði mennta- og barnamálaráðuneytis og býðst öllum UNESCO-framhaldsskólum að taka þátt í því. Nú þegar hafa níu skólar staðfest þátttöku sína.

Á málþinginu verður fjallað um tækifæri og áskoranir menntunar til hnattrænnar borgaravitundar, þátttöku ungs fólks í samfélaginu og hlutverk skóla í að efla gagnrýna hugsun, lýðræðisvitund og samfélagslega ábyrgð.

Meðal fyrirlesara eru:

  • Dr. Karen Pashby, prófessor við Manchester Metropolitan University, sem fjallar um tækifæri og áskoranir menntunar til hnattrænnar borgaravitundar.
  • Pétur Hjörvar Þorkelsson, verkefnastjóri hjá Félagi Sameinuðu þjóðanna á Íslandi, sem ræðir hlutverk frjálsra félagasamtaka í þátttöku og virkni ungs fólks.
  • Eva Harðardóttir, lektor við Háskóla Íslands og aðalrannsakandi MIRA, sem kynnir verkefnið og markmið þess.

Málþingið fer fram í Auðarsal í Veröld, húsi Vigdísar, frá kl. 9:30 til 11:00, en boðið verður upp á morgunkaffi frá kl. 9:00.

Nánari upplýsingar um verkefnið má finna á borgaravitund.hi.is.

Að málþinginu loknu gefst kennurum kostur á að taka þátt í vinnustofum sem fram fara eftir hádegi í Sögu. Þar leiða Dr. Karen Pashby og Dr. Joanne O’Flaherty (University of Limerick) vinnu um kennslufræðilegar nálganir sem styðja gagnrýna hugsun og umræðu um hnattræn málefni, svo sem mannréttindi, lýðræði, sjálfbærni, frið og réttlæti.

Skráningarfrestur er til og með 5. október – Skráðu þig hér

Athugið að þátttakendur utan höfuðborgarsvæðisins geta sótt um ferðastyrk.

Fyrirspurnir berist til:

  • Pétur Hjörvar Þorkelsson, UNESCO-skólar á Íslandi: petur@un.is
  • Eva Harðardóttir, aðalrannsakandi MIRA: evahar@hi.is

Vala Karen Viðarsdóttir kjörin varaforseti WFUNA

Vala Karen Viðarsdóttir var kjörin varaforseti Alheimssamtaka félaga Sameinuðu þjóðanna (WFUNA) á 44. heimsþingi og ráðstefnu sambandsins sem fram fór í Genf dagana 26.–28. ágúst. Kjör hennar er mikilvæg fyrir þátttöku Íslands í alþjóðlegu samstarfi félaga Sameinuðu þjóðanna.

Fulltrúar 41 landsfélaga Sameinuðu þjóðanna víðs vegar að úr heiminum sóttu þingið og ráðstefnuna, sem haldið var í höfuðstöðvum Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar (WHO) í Genf og er haldið á þriggja ára fresti. Yfirskrift þingsins var Reclaiming Multilateralism og beindust umræður að því hvernig megi endurheimta alþjóðlegt samstarf, hlutverk borgarasamfélagsins og mikilvægi þess að efla stuðning við Sameinuðu þjóðirnar á tímum vaxandi alþjóðlegra áskorana.

Á þinginu fór fram kjör nýrrar forystu WFUNA. Katalin Bogyay frá Ungverjalandi var kjörin forseti sambandsins og Vala Karen Viðarsdóttir frá Íslandi ein fjögurra varaforseta. Aðrir varaforsetar eru Farah Salim Eck frá Bandaríkjunum, Ibrahim Bakari Mwenda frá Tansaníu og Moohi Shaheen frá Pakistan.

Kjör Völu Karenar styrkir enn frekar rödd Íslands innan alþjóðlegs samstarfs félaga Sameinuðu þjóðanna. Varaforsetar WFUNA taka þátt í stefnumótun sambandsins og starfa með öðrum kjörnum fulltrúum að því að efla alþjóðlegt samstarf, stuðning við Sameinuðu þjóðirnar og þátttöku borgarasamfélagsins í starfi þeirra.

UNA Iceland / Vala Karen í starfi varaforseta í ályktunarnefnd á Heimsþingi WFUNA.

Fjallað um framtíð fjölþjóðlegs samstarfs

Alheimssamtök félaga Sameinuðu þjóðanna hafa verið til nánast jafn lengi og Sameinuðu þjóðirnar sjálfar. Viðamikil dagskrá lá fyrir á ráðstefnunni og heimsþinginu, þar sem meðal annars var fjallað um skýrslu framkvæmdastjóra WFUNA, fjármál sambandsins og fjárhagsáætlun fyrir næstu ár og stefnu WFUNA fyrir tímabilið 2026–2029.

Sérstök áhersla var lögð á þær áskoranir sem fjölþjóðlegt samstarf stendur frammi fyrir. Meðal gagna sem rædd voru á þinginu voru Genfaryfirlýsing, umfjöllun um árásir á fjölþjóðahyggju og alþjóðlegt samstarf, fjármögnun WFUNA og fimmtán ályktanir um málefni sem varða starf Sameinuðu þjóðanna og aðildarfélaganna sem lagðar voru fram fyrir fundinn af landsfélögum.

Þingið var þannig bæði vettvangur fyrir innra starf WFUNA og samtal um hvernig félög Sameinuðu þjóðanna geta brugðist við breyttu alþjóðlegu umhverfi og lagt sitt af mörkum til að verja og styrkja það alþjóðlega samstarf sem Sameinuðu þjóðirnar byggja á.

UNA Iceland / Íslenska sendinefndin: Eva Harðadóttir, formaður FSÞ, Vala Karen Viðarsdóttir, framkvæmdastjóri, Marta Goðadóttir, fræðslustjóri og Pétur Hjörvar Þorkelsson verkefna- og þátttökustjóri.

WFUNA fagnar 80 ára afmæli

Þingið fór fram á tímamótaári fyrir WFUNA, sem fagnar 80 ára starfsafmæli árið 2026. Af því tilefni fór fram sérstök athöfn í Parc Rigot í Genf þann 27. ágúst þar sem átta áratuga starf sambandsins í þágu Sameinuðu þjóðanna og alþjóðlegs samstarfs var fagnað.

Þingið og ráðstefnan var því mikilvægur umræðuvettvangur og styrkti tengsl Félags SÞ á Íslandi enn frekar við önnur landsfélög UNA. Þess ber að geta að Vala Karen og sendinefndin átti jafnframt verðugan fund með fastanefnd Íslands í Genf sem var í óðaönn að undirbúa fyrstu haustlotu samningaviðræðna í mannréttindaráði SÞ en sú lota hefst vikuna 7. september. 

WFUNA, World Federation of United Nations Associations, eru alþjóðleg samtök félaga Sameinuðu þjóðanna. Samtökin vinna að því að efla Sameinuðu þjóðirnar, auka þekkingu almennings á starfi þeirra og skapa vettvang fyrir þátttöku borgarasamfélagsins í alþjóðlegu samstarfi. Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi er aðili að WFUNA.

UNA Iceland / Frá fundi FSÞ með Fastanefnd Íslands í Genf.

Tækifæri fyrir ungt fólk: Viltu skipuleggja Model UN með okkur?

Langar þig að hafa jákvæð áhrif, læra meira um alþjóðleg málefni og kynnast öðru ungu fólki sem deilir sömu áhugamálum? Þá gæti þátttaka í Model UN haustráðstefnu Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi verið eitthvað fyrir þig.

Við leitum nú að áhugasömu og drífandi ungu fólki á aldrinum 16-20 ára til að taka þátt í stýri og -skipulagshópum ráðstefnunnar.

Model United Nations, eða Model UN, er vettvangur þar sem ungt fólk fær tækifæri til að setja sig í hlutverk fulltrúa ríkja hjá Sameinuðu þjóðunum, ræða alþjóðleg málefni, takast á við sameiginlegar áskoranir og leita lausna í gegnum samvinnu og samningaviðræður.

Með því að taka þátt í undirbúningi ráðstefnunnar færð þú tækifæri til að:

  • hafa jákvæð áhrif og leggja þitt af mörkum til verkefnis sem hvetur ungt fólk til þátttöku í alþjóðamálum,
  • læra meira um alþjóðleg málefni og starf Sameinuðu þjóðanna,
  • kynnast öðru ungu fólki sem hefur svipuð áhugamál og byggja upp ný tengsl,
  • öðlast hagnýta reynslu af verkefnastjórnun, viðburðahaldi og teymisvinnu,
  • þróa færni í samskiptum, skipulagi og samstarfi,
  • og taka þátt í að móta skemmtilegan og metnaðarfullan viðburð frá grunni.

Það eru fjölbreytt verkefni í boði og hægt er að taka þátt eftir áhuga og styrkleikum. Skipulagshóparnir koma meðal annars að dagskrá og málefnavinnu, framkvæmd ráðstefnunnar, kynningar- og samfélagsmiðlamálum og samskiptum við þátttakendur og samstarfsaðila.

Þú þarft ekki að hafa tekið þátt í Model UN áður. Það sem skiptir mestu máli er áhugi, forvitni og vilji til að leggja sitt af mörkum.

Langar þig að vera með?

Umsóknarfrestur til 10. september.

Skráning: Þátttaka í skipulagningu á haustráðstefnu Model UN.
Vertu með í að skapa Model UN haustráðstefnuna og taktu þátt í samfélagi ungs fólks sem vill læra, tengjast og hafa áhrif.