Nú þegar aðeins sex ár eru eftir af heimsmarkmiðum um sjálfbæra þróun (e. Sustainable Development Goals/SDGs) eru framfarir á heimsvísu ófullnægjandi, með aðeins 17 prósent þeirra markmiða sem nú eru á réttri leið, samkvæmt nýrri skýrslu Sameinuðu þjóðanna sem gefin var út 28. júní.

Í skýrslunni um heimsmarkmiðin 2024 er lögð áhersla á að næstum helmingur af 17 markmiðunum sýnir lágmarks eða miðlungs framfarir, en yfir þriðjungur er staðnaður eða dregið hefur úr árangri. Heimsmarkmiðin voru samþykkt af aðildarríkjum Sameinuðu þjóðanna árið 2015 til að koma á friði og velmegun fyrir fólk og jörðina.

„Þessi skýrsla sem betur er þekkt sem hin árlega stöðuskýrsla heimsmarkmiðanna,  sýnir að heimurinn er að fá falleinkunn,“ sagði António Guterres, aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, á blaðamannafundi þar sem niðurstöður skýrslunnar voru kynntar á dögunum. „Niðurstaða skýrslunnar er einföld – mistök okkar að tryggja frið, takast á við loftslagsbreytingar og efla alþjóðlega fjármögnun er að grafa undan þróun. Við verðum að flýta aðgerðum til að ná heimsmarkmiðunum um sjálfbæra þróun og við megum engan tíma missa,“ sagði hann.

Margþættar hindranir

Í skýrslunni var bent á langvarandi áhrif COVID-19 heimsfaraldursins, stigvaxandi átök, geópólitíska spennu og versnandi óreiðu í loftslagsmálum sem helstu hindranir í vegi framfara.

Í skýrslunni er enn fremur bent á að 23 milljónum til viðbótar var ýtt út í sárafátækt og yfir 100 milljónir til viðbótar þjáðust af hungri árið 2022 í samanburði við árið 2019, og fjöldi látinna óbreyttra borgara í vopnuðum átökum rauk upp úr öllu valdi á síðasta ári.

Árið 2023 var einnig það hlýjasta sem mælst hefur, þar sem hlýnun jarðar nálgast 1,5°C þröskuldinn.

Brýn forgangsröðun

Guterres lagði brýna áherslu á að efla alþjóðlega samvinnu og sagði „við megum ekki gefast upp á 2030 loforðum okkar um að binda enda á fátækt, vernda jörðina og skilja engan eftir.“

Þá var í skýrslunni einnig gert grein fyrir helstu áherslum til að bregðast við hallanum.

Þar var fyrst og fremst bent á þörfina fyrir fjármögnun til þróunar. Fjárfestingarbil heimsmarkmiðanna í þróunarríkjum eru um 4 billjónir dollara á ári. Það er mikilvægt að auka hraða fjármögnun og rými í ríkisfjármálum, sem og umbætur á alþjóðlega fjármálakerfinu til þess hægt sé að opna fjármögnunina.

Það er ekki síður mikilvægt að leysa deilur með samræðum og milliríkjaviðræðum. Með rúmlega 120 milljónir manna sem neyðst hafa til þess að flýja  samkvæmt nýjustu tölum nú í maí 2024 og 72 prósenta aukningu á mannfalli óbreyttra borgara á milli 2022 og 2023, hefur þörfin fyrir friði aldrei verið brýnni en nokkru sinni fyrr.

Samhliða þessu öllu er bráðnauðsynlegt að auka innleiðingu. Stórauknar fjárfestingar og árangursríkt samstarf er nauðsynlegt til að knýja fram umbreytingar á lykilsviðum líkt og matvælaiðnaði, orkuiðnaði, félagslegri vernd og stafrænni tengingu.

Grípum augnablikið

Skýrslan kemur út árlega stuttu fyrir árlegan Ráðherrafund um heimsmarkmiðin um sjálfbæra þróun (e. HLPF, High Level Political Forum), en í ár fer hann fram í höfuðstöðvum SÞ í New York dagana 8. til 17. júlí.

Á vegum efnahags- og félagsmálaráðsins (e. ECOSOC) mun á fundinum vera farið yfir alþjóðlegar framfarir í átt að markmiði 1 um að útrýma fátækt, markmiði 2 um ekkert hungur, markmið 13 um aðgerðir í loftslagsmálum, markmið 16 um frið og réttlæti og markmið 17 um leiðir til framkvæmda undir samvinnu um heimsmarkmiðin.

Að auki mun komandi Leiðtogafundur um framtíðina nú í september vera lykilatriði til að endurstilla viðleitni til að ná markmiðunum. Leiðtogafundurinn miðar að því að takast á við skuldakreppuna sem hefur áhrif á mörg þróunarríki og brýna þörf á að endurmóta alþjóðlega fjármálakerfið sem er að mörgu leyti óbreytt frá því um og eftir síðari heimstyrjöldina.

Fleiri lykilniðurstöður

• Í skýrslunni um heimsmarkmiðin er lögð áhersla á alvarlegar efnahagslegar áskoranir, þar sem vöxtur á vergri landsframleiðslu (VLF/GDP) í helmingi viðkvæmustu ríkja heims er hægari en í þróuðum hagkerfum.
• Næstum 60 prósent ríkja stóðu frammi fyrir óeðlilega háu matarverði árið 2022, sem enn frekar eykur hungur og fæðuóöryggi.
• Í skýrslunni var einnig lögð áhersla á kynjamisrétti, en þar er bent á að í 55 prósent af þeim 120 ríkjum sem könnunin náði til, skorti lög sem banna mismunun gegn konum.
• Það nefndi einnig menntun sem verulegt áhyggjuefni, þar sem aðeins 58 prósent nemenda á heimsvísu hafa náð lágmarkskunnáttu í lestri undir lok grunnskóla.
• Á sama tíma, þrátt fyrir að alþjóðlegt atvinnuleysi hafi náð sögulegu lágmarki árið 2023 (5%), eru enn viðvarandi hindranir til mannsæmandi vinnu í öllum samfélögum.
• Hins vegar er jákvæð þróun á nokkrum sviðum, meðal annars á sviði endurnýjanlegrar orku, en það hefur vaxið um 8,1 prósent árlega undanfarin fimm ár.
• Verulegar tækniframfarir hafa einnig orðið, þar sem aðgengi fyrir farsíma (3G eða hærra) náði til 95 prósent jarðarbúa, úr 78 prósentum árið 2015.

Frétt unnin af vefsíðu SÞ: World getting a ‘failing grade’ on Global Goals report card | UN News

Emma Ósk Ragnarsdóttir var kosin ungmennafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum á sviði barna- og ungmenna á 2. fundi leiðtogaráðs Landssambands ungmennafélaga (LUF) þann 24. nóvember 2023. Emma Ósk starfar sjálf sem grunnskólakennari og brennur fyrir málaflokkinum, bæði í leik og starfi.

Ólíkt öðrum hlutverkum ungmennafulltrúa Íslands hjá SÞ að þá ferðaðist Emma Ósk ein til New York nú í apríl þar sem hún sótti ungmennaþing efnahags- og félagsmálaráðs Sameinuðu þjóðanna (e. The Economic and Social Council (ECOSOC) sem haldinn er árlega.  Vanalega eru ungmennafullrúar hluti af sendinefnd þar sem viðburðir annarra ungmennahlutverka eru oftast tengdir stærri viðburðum innan SÞ, þar sendifulltrúar ráðuneyta taka þátt, fastanefnd Íslands og jafnvel stundum viðeigandi ráðherrar.

Á ungmennavettvanginum nú í apríl áttu sér samræður stað meðal fulltrúa aðildarríkja um mismunandi aðstæður ungs fólks og tillögur að lausnum við þeim fjölmörgu áskorunum sem hafa áhrif á velferð þeirra. Í því skyni voru leiðir til þess að flýta fyrir innleiðingu heimsmarkmiðanna mikið rædd og var sérstök áhersla lögð á þau heimsmarkmið sem verða í brennidepli nú í júlí á Ráðherrafundi SÞ um heimsmarkmiðin (e. High Level Political Forum), en það eru markmið 1 um enga fátækt, markmið 2 um ekkert hungur, markmið 13 um aðgerðir í loftslagsmálum, markmið 16 um frið og réttlæti og markmið 17 um samvinnu um heimsmarkmiðin. Þar að auki var tíðrætt um Leiðtogafund um framtíðina (e. Summit of the Future) sem haldinn verður dagana 22.-23. september í haust, en þar verður Sáttmáli framtíðarinnar (e. Pact for the Future) undirritaður.

Það var dýrmætt að heyra um reynslu og verkefni sem einstaklingar hafa sett á laggirnar í þágu aukinnar mannréttindafræðslu.

Það sem stóð upp úr að mati Emmu var þátttaka hennar á hliðarviðburði sem bar nafnið ‘Towards peaceful and inclusive societies: human rights education for, with and by youth’, sem miðaði að því auka inngildingu og þátttöku ungs fólks í tengslum við mannréttindafræðslu í átt að friðsælari samfélögum. Efling lýðræðislegrar borgaravitundar hefur lengi verið Emmu hugleikin en innan starfsviðs hennar í menntakerfinu hefur hún lagt sitt af mörkum til þess að auka vitund barna um mikilvægi slíkrar fræðslu. Það var því sannur heiður að sögn Emmu, og ekki síst lærdómsríkt að hafa fengið tækifæri að ávarpa fundinn. Þar ræddi hún meðal annars um valdeflingu ungs fólks, lýðræðislega borgaravitund þeirra og aðferðir sem gætu nýst til þess að innleiða mannréttindafræðslu í frekara mæli í íslensku menntakerfi. Þá sagði Emma aðra þátttakendur hafa verið áhugasama um að heyra sjónarmið frá Íslandi og að í kjölfar fundarins hafi  hún fengið frekara tækifæri til þess að ræða um þennan málaflokk við ungmennafulltrúa í öðrum ríkjum. 

Ungt fólk verður að fá tækifæri til þess að sækja viðburði sem þessa til þess að komast í kynni við alþjóðlegar stofnanir og skuldbindingar, fá upplýsingar um áætlanir stjórnvalda og koma sínum sjónarmiðum á framfæri.

Í eðli sínu safnar viðburður þessi saman ungu fólki frá öllum heimshornum, og því fékk Emma ótal tækifæri til þess að hitta og ræða við önnur ungmenni um stöðu málefnasviðs ungs fólks. Þá nefnir Emma að hún hafi talsvert unnið áður með ungu fólki, sérstaklega frá Norðurlöndunum og innan Evrópu, en að á þessum viðburði hafi hún fengið tækifæri til þess að kynnast ungu fólki frá öllum heimsálfum og heyrt sjónarmið sem höfðu áður verið henni fjarlæg. Það er afar dýrmætt að mati Emmu þar sem hún telur slíka reynslu vera bæði þroskandi og mikilvæga, og að komast í kynni við mismunandi reynsluheima geri manni kleift að öðlast betri skilning og þekkingu á þeim.

Ungmennaþingið hefur verið haldið allt frá árinu 2012 en fram að því hafi lítil sem engin aðkoma ungs fólks verið í málaflokk þessum. Síðustu ár hefur þó umfang viðburðarins aukist og ungum þátttakendum aðildarríkjana farið ört fjölgandi.

Aðkoma ungs fólks að viðburðum sem þessum er í raun algjörlega nauðsynleg segir Emma og nefnir að það sé fráleitt að ætla sér að tala um framtíðina og þær áskoranir sem heimurinn stendur frammi fyrir án þess að ræða við þær kynslóðir sem munu taka við keflinu. Ungt fólk verði að fá tækifæri til þess að sækja viðburði sem þessa til þess að komast í kynni við alþjóðlegar stofnanir og skuldbindingar, fá upplýsingar um áætlanir stjórnvalda og koma sinum sjónarmiðum á framfæri. Þær áskoranir sem heimurinn standi frammi fyrir séu margslungnar og ómögulegt verði að takast á við þær án aðkomu þeirra sem munu bera þungann af þeim ákvörðunum sem eru teknar í dag.

Gerið ungu fólki kleift að vera hluti af samræðunni. Veitið þeim mörg og fjölbreytt rými til þess að taka þátt og koma mismunandi sjónarmiðum á framfæri.

Að lokum nefnir hún að íslensk stjórnvöld verði að tryggja að aðkoma ungmenna í stefnumótun og ákvarðanatöku sé öllum aðgengileg. Til þess að tryggja slíkt verði að valdefla ungt fólk, hlúa að lýðræðislegri borgaravitund þeirra og stuðla þannig að aukinni vitundarvakningu á þeim tækifærum sem standa þeim til boða. Þá biðlar Emma til stjórnvalda að ungu fólki verði gert kleift að vera hluti af samræðunni. Ungu fólki verði sömuleiðis að veita mörg og fjölbreytt rými til þess að taka þátt og eiga möguleika á því að koma mismunandi sjónarmiðum sínum á framfæri. Þátttöku ungs fólks beri að taka alvarlega og tryggja þurfi að hún sé skilvirk og þýðingarmikil. Raddir ungs fólks séu dýrmætar og nauðsynlegar fyrir árangursrík stefnumótunar- og ákvarðanatökuferli, og að stjórnvöld sem taki mark á slíkri innsýn séu betur stödd fyrir vikið segir Emma Ósk.

*Ungmennafulltrúar Íslands skipa sendinefnd Landssambands ungmennafélaga (LUF) hjá Sameinuðu þjóðunum. Ungmennafulltrúar eru lýðræðislega kjörnir af aðildarfélögum LUF og sækja viðburði Sameinuðu þjóðanna í umboði íslenskra ungmenna. Fræðast má um fleiri ungmennafulltrúa hér.

Sendinefnin er samstarfsverkefni LUF og Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi sem vinna að aukinni þátttöku Ungmennafulltrúa Íslands á viðburðum Sameinuðu þjóðanna (e. UN Youth Delegation Programme.) Ungmennafulltrúarnir sækja viðburði í samstarfi eftirfarandi ráðuneyti: Forsætisráðuneytið, umhverfis- orku-, og loftslagsráðuneytið, utanríkisráðuneytið, mennta- og barnamálaráðuneytið auk menningar- og viðskiptamálaráðuneytisins.

Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi í samstarfi við utanríkisráðuneytið, forsætisráðuneytið, Barna- og ungmennaráð heimsmarkmiða SÞ, Landssamband ungmennafélaga og Höfða friðarsetur Reykjavíkurborgar og Háskóla Íslands boðar til samtals um Sáttmála framtíðarinnar fimmtudaginn 6. júní frá klukkan 17:00-19:00 í Mannréttindahúsinu. Sjá viðburð hér.

Dagana 22.-23. september verður Leiðtogafundur um framtíðina (e. Summit of the Future) haldinn í höfuðstöðvum Sameinuðu þjóðanna í New York þar sem leiðtogar heimsins koma saman til að samþykkja nýtt alþjóðlegt samkomulag um hvernig viðbætum samtíð okkar og tryggjum gæfuríkari framtíð. Hið nýja samkomulag, Sáttmáli framtíðarinnar (e. Pact for the Future) er einstakt tækifæri til að endurheimta það traust sem hefur glatast og sýna fram á að með alþjóðlegri samvinnu sé hægt að takast á við þær sameiginlegu áskoranir sem heimurinn stendur frammi fyrir.

Á þessum opna fundi verða drög sáttmálans kynnt og þemu hans rædd í umræðuhópum. Viðburðinum er þannig ætlað að auka þekkingu á málefnum Leiðtogafundarins og um Sáttmála framtíðarinnar, stuðla að áhugaverðum umræðum sem virkja þátttöku ungs fólks og borgarasamfélagsins og valdefla þessa hópa í málefnum sem þau varðar.

Dagskrá

17:00-17:10 Opnunarorð Vala Karen Viðarsdóttir, framkvæmdastjóri Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi og Sara Júlía Baldvinsdóttir, ungmennafulltrúi Íslands hjá SÞ á sviði sjálfbærrar þróunar

17:10- 17:30 Leiðtogafundur framtíðarinnar: Fjölþjóðalausnir í þágu betri framtíðar, Jörundur Valtýsson, fastafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum

17: 30- 17:50 Örkynningar tengdar þemum Sáttmála framtíðarinnar.
Svanhildur Þorvaldsdóttir, lektor við Stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands, Fannar Logi Waldorf, fulltrúi úr Barna- og ungmennaráði heimsmarkmiða SÞ, Sylvía Martinsdóttir, forseti LUF, og Ásgeir Brynjar Torfason, doktor í fjármálum og ritstjóri Vísbendingar

17:50-18:00 Kaffihlé

18:00-18:40 Umræðuhópar um þemu samningsins

18:40 -19:00 Umræðustjórar kynna stuttlega niðurstöður umræðuhópa

19:00 – 20:00 Pizzur og spjall

Gögn frá Upplýsingaskrifstofu Sameinuðu þjóðanna fyrir Vestur-Evrópu:

• Nálgast má samningsdrögin Sáttmála framtíðarinnar eins og þau voru um miðjan maí hér.

• Grein um ákvæði uppkastsins um sjálfbæra þróun má finna hér.
• Grein um ákvæði uppkastsins um alþjóðlegan frið og öryggi má finna hér. 
• Grein um ákvæði uppkastsins um Ungt fólk og komandi kynslóðir annars vegar og Vísindi, tækni og nýsköpun hins vegar hér. 

Ársskýrsla Félags Sameinuðu þjóðanna fyrir 2023 er nú komin út. Þar er fjallað um öll helstu verkefni ársins ásamt efnahagsreikningum.

Skýrslan verður kynnt á aðalfundi Félagsins síðar í dag kl. 17:00 í Mannréttindahúsinu, Sigtúni 42.

Dagskrá fundarins:

1. Kosning fundarstjóra og ritara.
2. Ávarp formanns sem opnar aðalfund.
3. Eva Harðardóttir, formaður og Vala Karen Viðarsdóttir, framkvæmdastjóri fara yfir verkefni og viðburði og viðburði árið 2023.
4. Vala Karen, framkvæmdastjóri kynnir rekstrar- og efnahagsreikning ársins 2023.
5. Helen Inga von Ernst, sérfræðingur á skrifstofu alþjóðapólitískra málefna flytur erindi um framboð Íslands til mannréttindaráðs Sameinuðu þjóðanna, helstu áherslur og möguleika til áhrifa.
6. Fundarlok.

Að fundi loknum bjóðum við upp á léttar veitingar og samræður. Öll sem eru í félaginu eru sérstaklega hvött til þess að mæta. 

Fyrir hönd stjórnar Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi,
Eva Harðardóttir, formaður

Á dögunum fóru vinningshafar í samkeppni ungs fólks til New York að heimsækja höfuðstöðvar Sameinuðu þjóðanna.

Þau Eybjört Ísól Torfadóttir, nemandi Kvennaskólans í Reykjavík og Þröstur Flóki Klemensson, nemandi Háteigsskóla báru sigur út býtum með sögum sínum um heimsmarkmiðin í tengslum við mannréttindi og frið í heiminum. Feður þeirra beggja ferðuðust með þeim sem forráðamenn ásamt Völu Karen, framkvæmdastjóra Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi.

Flogið var út að morgni sunnudags 21. apríl með Icelandair til New York. Næstu daga á milli þess sem ungmennin nutu þess að skoða sig um í borginni áttu þau fundi með fastanefnd Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum, í höfuðstöðvum Barnahjálpar SÞ, UNICEF og enduðu í vettvangsferð um höfuðstöðvar Sameinuðu þjóðanna með fulltrúa fastanefndarinnar.

Hjá UNICEF hittu ungmennin þær Lóu Magnúsdóttir og Sólrúnu Engilbertsdóttir sem báðar hafa starfað hjá samtökunum um margra ára skeið, meðal annars í Rúanda, Panama, Pakistan, Síerra Léone og Kenía. Rædd voru ólík verkefni Barnahjálparinnar frá upphafi um víða veröld sem og staða barna í dag.

Því næst hittu ungmennin fastafulltrúa Íslands hjá Sþ, Jörund Valtýsson og Guðrúnu Þorbjörnsdóttir starfsmann fastanefndarinnar. Jörundur fjallaði um málefni fastanefndarinnar á vettvangi SÞ og þau áherslumál sem eru í brennidepli nú, meðal annars undirbúning fyrir Leiðtogafund framtíðarinnar (e. Summit of the Future) sem haldinn verður dagana 22-23. september í höfuðstöðvunum á meðan UNGA stendur, stærstu diplómatísku viku heimsins þar sem allir leiðtogar heimsins mæta og ávarpa allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna. Ræddi hann ennfremur mikilvægi aðkomu ungs fólks og raunverulega þátttöku þeirra í málefnum eins mikilvægum og þeim er varða framtíðina og aukningu og sýnleika ungs fólks á viðburðum SÞ.

Eftir góðar samræður við fulltrúa fastanefndarinnar fylgdi Ágúst Flygenring hópnum að höfuðstöðvum Sameinuðu þjóðanna, þar sem saga byggingarinnar var krufin, sem og helstu minnisvarðar og salir voru þræddir. Hópurinn fékk að sjá frá fundi sem átti sér stað í allsherjarþinginu, þegar fundi lauk í öryggisráðinu, sal efnahags- og félagsmálaráðsins og að lokum undirbúning fyrir viðburð í sal gæsluverndarráðsins sem síðustu ár hefur mikið verið notaður fyrir viðburði tengda heimsmarkmiðunum um sjálfbæra þróun.

Ferðin var afar vel heppnuð og mikil ánægja ríkti meðal hópsins með heimsóknina og þökkum við hjá Félagi Sameinuðu þjóðanna fastanefnd Íslands kærlega fyrir að taka svo vel á móti öllum og aðstoðina við undirbúning heimsóknarinnar.

Þá þökkum við einnig Icelandair sérstaklega en þau gerðu það að verkum að hópurinn hafði tækifæri til þess að fljúga út og kynna sér betur þá fjölbreyttu starfsemi sem fram fer hjá Sameinuðu þjóðunum.

Meðfylgjandi eru fleiri myndir frá heimsókninni. 

Þann 15. maí næstkomandi býður Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi (e. United Nations Association Iceland) upp á vinnustofu fyrir ungmenni um mannréttindi og heimsmarkmiðin um sjálfbæra þróun. 

**Vinnustofan er hluti af Norden 0-30 verkefni sem Félagið er hluti af ásamt UNA Finnlandi og UNA Svíþjóð.**

Birta B. Kjerúlf var kosin ungmennafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum á sviði kynjajafnréttis á fundi leiðtogaráðs Landssambands ungmennafélaga (LUF) þann 26. apríl 2023. Þar að auki hefur hún setið í stýrihóp forsætisráðuneytisins um kynslóð jafnréttis en það fylgir kjöri í stöðuna.

Birta flaug til New York nú í mars þar sem hún var hluti af íslenskri sendinefnd sem sótti 68. Kvennanefndarfund Sameinuðu þjóðanna (e. CSW – Commission on the Status of Women) sem haldinn er árlega.  Meginþema fundarins í ár sneri að því að flýta fyrir því að jafnrétti kynjanna náist sem og valdefling kvenna og stúlkna með því að taka á fátækt, efla stofnanir og fjárfestingar með kynjasjónarmið að leiðarljósi. (e. „Accelerating the achievement of gender equality and the empowerment of all women and girls by addressing poverty and strengthening institutions and financing with a gender perspective“).

Ég er afar þakklát fyrir bæði tækifærin til að taka til máls og það eru einmitt þau augnablik sem standa upp úr þegar ég lít til baka. 

Viðvera Birtu á Kvennanefndarfundinum einkenndist að því að sitja opinbera viðburði, hliðarviðburði, efla tengsl við ungmennafulltrúa annarra landa og að tala máli íslenskra ungmenna en Birta fékk tvívegis tækifæri til þess að tala fyrir hönd íslenskra ungmenna, annars vegar á hliðarviðburði fastanefndar ESB hjá Sameinuðu þjóðunum um tengsl milli kynjajafnréttis og menntunnar og hins vegar á opinberum ungmennaviðburði CSW, þar sem ungmennafulltrúar aðildarríkjanna fóru með opinber erindi. Í báðum erindum lagði hún áherslu á aukið samráð við ungmenni á öllum stigum ákvarðanatöku, bakslag í réttindum hinsegin fólks og kvenna og mikilvægi þess að auka og bæta skilyrði til menntunar. Aðspurð hvað hafi staðið mest upp úr þessa viku sem hún var í New York, nefnir hún þessi tækifæri þar sem hún fékk að leggja lóð sín á vogaskálarnar.

Þó nokkur ungmenni voru viðstödd þingið að sögn Birtu en hún komst í samband við aðra ungmennafulltrúa áður en hún hélt út. Settu þau upp sín á milli sameiginlega spjallrás og skiptust þar á upplýsingum og ábendingum um allar hliðar fundarins. Þá nefnir hún að í gegnum þetta tengslanet hafi hún fengið tækifærið til að tala fyrir hönd íslenskra ungmenna á hliðarviðburði fastanefndar ESB hjá Sameinuðu þjóðunum. Á milli þess sem ungmennafulltrúarnir fóru saman á viðburði eða hittust í kaffipásum að þá gátu þau leitað til hvers annars þegar þau þurftu á stuðningi eða aðstoð að halda. Tengingar reyndust einstaklega dýrmætar fyrir Birtu, þá hafi sérstaklega stuðningur við undirbúning fundarins munað hana miklu og að hann muni nýtast vel áfram í undirbúningi fyrir 69. Kvennanefndarfundarins, sem marka mun 30 ára afmæli Pekingsáttmálans. Pekingsáttmálinn leit einmitt dagsins ljós árið 1995 á Kvennanefndarfundi SÞ í Peking í Kína en á þeim fundi var samþykkt yfirlýsing og aðgerðaáætlun í tólf köflum sem var ætlað að bæta stöðu kvenna í heiminum og markaði sáttmálinn mikil tímamót.

Aðkoma ungs fólks er gríðarlega mikilvæg á viðburði sem þessum. Ungmenni hafa sérstökum hagsmunum að gæta, þar sem við erum þau sem munu taka á móti heiminum sem er í mótun einmitt núna. Enn fremur eru ungmenni einmitt þau sem hafa drifkraftinn, framsýnina og hugsjónina sem þarf til að stýra stefnunni í rétta átt. 

Þegar Birta var spurð um þátttöku ungs fólks á viðburðum líkt og þessum sagði hún aðkomu þeirra gríðarlega mikilvæga og að mikilvægt sé að sofna ekki á verðinum, að háleit markmið til að drífa áfram framfarir í málaflokknum séu nauðsynleg. Þá minnti hún á að ungmenni í dag séu framtíðin og mikilvægt sé að ákvarðarnir sem teknar eru í dag séu hagsmunamál ungmenna sem tekið sé mark á. Sögulega hefur þáttaka ungmenna á Kvennaenefndarfundum ekki verið nægilega góð, og segir Birta að það sé einna helst vegna þess að fundurinn hafi ekki verið nægilega aðgengilegur ungmennum, og að opinber ungmennaviðburður hafi aðeins átt sér stað í fyrsta skipti fyrir tveimur árum síðan, á 66. Kvennanefndarfundinum. Engu að síður telur hún að ungmennastarf í tengslum við fundinn styrkist með hverju árinu og að það hafi alla burði til þess að hafa raunveruleg áhrif á jafnréttismál á alþjóðavísu, sé rétt farið að því að tryggja aðkomu og raunverulega þátttöku ungs fólks á viðburðum sem þessum.

Þá nefnir Birta að íslensk stjórnvöld geti bætt um betur og aukið enn frekar aðkomu ngmenna að ákvarðanatöku með því að gera stefnumótunarferlið gagnsærra, svo ungmenni, ungmennafélög og önnur almenn félagasamtök geti betur svarað sviptingum í stefnumótun.

Það er mikilvægt að stjórnvöld sæki til ungmenna oftar og af meiri alvöru. Eins og staðan er núna er samstarf og stuðningur stjórnvalda við ungmennafélög ekki nægur til að tryggja aðkomu íslenskra ungmenna að stefnumótunarferli um málefni sem snerta hagsmuni þeirra. Ég hvet íslensk stjórnvöld til að taka af skarið og setja fordæmi fyrir frekari og þýðingarmeiri inngildingu ungmenna í aðgerðum sínum, bæði innanlands og á alþjóðavísu.

Að lokum nefnir hún að blikur séu á lofti um afturför í tengslum við hagsmunastarf ungmennafélaga, en nýlega hafi Svíþjóð dregið úr starfi ungmennafulltrúa Sameinuðu þjóðanna og Bretland hætt mikilvægum fjárhagsstuðningi til Landssambands ungmennafélaga þar í landi. ,,Þetta er auðvitað mannréttindamál í grunninn og að draga úr áhrifum ungs fólks og rödd þeirra er mikilvæg aðför að lýðræðinu“, segir Birta. Það sé mikilvægt að Ísland fari ekki sömu leið og hvetur hún íslensk stjórnvöld til þess að tryggja og efla enn frekar raunverulega og inngildandi aðkomu allra ungmenna að ákvarðanatöku og stefnumótun sem þau varða.

*Ungmennafulltrúar Íslands skipa sendinefnd Landssambands ungmennafélaga (LUF) hjá Sameinuðu þjóðunum. Ungmennafulltrúar eru lýðræðislega kjörnir af aðildarfélögum LUF og sækja viðburði Sameinuðu þjóðanna í umboði íslenskra ungmenna. Fræðast má um fleiri ungmennafulltrúa hér.

Sendinefnin er samstarfsverkefni LUF og Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi sem vinna að aukinni þátttöku Ungmennafulltrúa Íslands á viðburðum Sameinuðu þjóðanna (e. UN Youth Delegation Programme.) Ungmennafulltrúarnir sækja viðburði í samstarfi eftirfarandi ráðuneyti: Forsætisráðuneytið, umhverfis- orku-, og loftslagsráðuneytið, utanríkisráðuneytið, mennta- og barnamálaráðuneytið auk menningar- og viðskiptamálaráðuneytisins.