Heimsins stærsta kennslustund er verkefni sem miðar að því að efla fræðslu um heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna og auka vitund nemenda um alþjóðamál og sjálfbærni. Þemað að þessu sinni er heimsmarkmið nr. 4 – Menntun fyrir alla.
Hvatt er til þess að allir grunnskólar landsins taki þátt í Heimsins stærstu kennslustund með því að nýta sér námsefni um heimsmarkmið 4, sem finna má á vef Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi, https://www.un.is, undir Heimsins stærsta kennslustund 2022.
UNESCO-skólaverkefnið er samstarfsverkefni mennta- og barnamálaráðuneytisins og Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi, en eitt forgangsmála verkefnisstjórnar sem vinnur að innleiðingu heimsmarkmiðanna hér á landi er að efla menntun og fræðslu þegar kemur að sjálfbærni, frið og mannréttindum. UNESCO-skólar eru um 12 þúsund talsins um heim allan í yfir 180 löndum. Áhersluatriði þeirra eru friður og mannréttindi, heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna, alþjóðasamstarf og starfsemi SÞ. UNESCO-skólar á Íslandi eru nú 17 talsins, einn leikskóli, sex grunnskólar og tíu framhaldsskólar.
Það er von okkar að allir grunnskólar taki þátt í Heimsins stærstu kennslustund og að öll börn fái innsýn í þessi mikilvægu markmið Sameinuðu þjóðanna til framtíðar.
Ef spurningar vakna um fyrirkomulag, námsefni, útfærslur eða UNESCO-skóla má hafa samband við Kristrúnu Maríu Heiðberg, verkefnastjóra hjá Félagi Sameinuðu þjóðanna, kristrun@un.is
Maria hafði verið neydd af fjölskyldu sinni að giftast eldri manni, en hún neitaði því og flosnaði síðan upp úr námi. Barnagiftingar er vandamál án landamæra sem hefur einkum áhrif á stúlkubörn. Mynd: Mannfjöldasjóður SÞ (UNFPA) Mósambík/Hélder Xavier
„Ég hef ráðlagt öðrum stelpum í sömu aðstæðum að einbeita sér að náminu og neita því að gifta sig áður en þær ná lögaldri eins oft og þarf til. Stúlkur eiga að geta einbeitt sér að náminu“
sagði Maria*, 16 ára stúlka frá Nampula svæðinu í Mósambík. Þegar Maria var í sjötta bekk þá reyndi amma hennar og fjölskylda að neyða hana til þess að ganga í hjónaband með eldri manni en hún neitaði. Því var henni gert að yfirgefa heimili sitt og flosnaði á endanum úr námi. Maria reyndi þá að búa með öðrum fjölskyldumeðlimum en þau reyndu einnig að sannfæra hana um að ganga í hjónaband.
„Ég sagði að ég gæti ekki gift mig vegna þess að ég hefði ekki náð ráðlögðum aldri. Að auki átti ég eftir að klára nám mitt“ – Maria
Á endanum neyddist Maria að búa ein án fjölskyldu og forráðamanna sinna. Fyrr á þessu ári hitti hún Ivone aðgerðarsinna sem leiðbeinir og styður við unglingsstúlkur fyrir hönd ‘Fórum Mulher’ félagasamtakanna, en þau eru samstarfsaðilar Spotlight Initiative.
Ivone hjálpaði Mariu með því að fræða fjölskyldu hennar um þær hættur sem fylgja giftingum á barnsaldri og tilkynnti atvikið til yfirvalda. Á endanum gat Maria flutt inn með annarri frænku sinni og er nú aftur byrjuð í námi.
Fjárfesting í menntun stúlkna umbreytir samfélögum og heiminum. Mynd: UNICEF/LeMoyne
Maria tekur nú einnig þátt í stúlknahóp sem býður uppá ýmsa uppbyggjandi fræðslu til að koma í veg fyrir barnagiftingar og kynbundið ofbeldi. Síðastliðin þrjú ár hafa meira en 45 þúsund stúlkur notið góðs af þessari fræðslu og átökum hópsins.
Spotlight Inititive er alþjóðlegt átaksverkefni SÞ í samstarfi við Evrópusambandið sem var stofnað í því markmiði að útrýma kynbundnu ofbeldi í öllum þeim myndum sem það birtist. Verkefninu er framfylgt í Mósambík af ráðuneyti kynja-, barna- og félagsmála í samstarfi við SÞ og félagasamtaka eins og ‘Fórum Mulher’. Árið 2021, þjálfaði Spotlight Inititiative í Mósambík fleiri en 500 aðgerðasinna og leiðbeinendur í að halda fræðslukynningar og átaksverkefni á svæðum Gaza, Manica og Nampula, en þær náðu til yfir 700 þúsund manns.
Monica, leiðbeinandi hjá Spotlight Initiative sem er alþjóðlegt átaksverkefni hjá SÞ í samstarfi við Evrópusambandið sem stofnað var með því markmiði að útrýma kynbundnu ofbeldi. Mynd: UNFPA Mósambík/Mbuto Machili
Með því að auka þekkingu og vitund um réttindi sín eru stúlkur eins og Maria betur í stakk búnar til að segja nei við giftingum á barnsaldri, leita eftir nauðsynlegum stuðningi og lifa því lífi sem þær sannarlega eiga skilið.
*Nöfnum hefur verið breytt til að tryggja persónuvernd og öryggi viðmælenda.
Sjálfbærniráð Íslands í Safnahúsinu 1. desember 2022. Mynd: Forsætisráðuneytið.
Sjálfbærniráð Íslands í Safnahúsinu 1. desember 2022. Mynd: Forsætisráðuneytið.
Í gær 1. desember var stofnfundur Sjálfbærniráðs í Safnahúsinu og á sama tíma var samstarfsvettvangnum Sjálfbæru Íslandi formlega hleypt af stokkunum.
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra flutti ávarp á stofnfundi Sjálfbærniráðs en þar lagði hún út frá þremur stoðum sjálfbærrar þróunar sem eru umhverfi, samfélag og efnahagur.
„Við viljum öll stefna að betri heimi og betra lífi. Það er ekki hægt að mæla árangur á því sviði eingöngu með efnahagslegum mælikvörðum heldur þurfum við líka að mæla áhrifin á umhverfið og samfélagið. Verkefni okkar er að stuðla að betri heilsu og menntun, auknu jafnrétti, minni mengun og fátækt svo eitthvað sé nefnt. Allt snýst þetta um að ná markmiðum okkar í umhverfismálum á sama tíma og við eflum velsæld almennings og sköpum meiri verðmæti.“
Hlutverk Sjálfbærs Íslands verður m.a. að hraða aðgerðum til að ná markmiðum um sjálfbæra þróun eins og þau birtast í Heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna og velsældaráherslum ríkisstjórnarinnar. Á vettvangi Sjálfbærs Íslands verður einnig mótuð stefna Íslands um sjálfbæra þróun og unnið að því að réttlát umskipti á öllum sviðum samfélagsins séu leiðarljós í allri stefnumótun og aðgerðum.
Forsætisráðherra er formaður Sjálfbærniráðs en í ráðinu eiga einnig sæti aðrir ráðherrar ríkisstjórnarinnar auk fulltrúa sveitarfélaga, atvinnugreinasamtaka, launafólks, þingflokka á Alþingi og frjálsra félagasamtaka er rík áhersla er lögð á víðtækt samráð við þá aðila sem koma að málefnum sjálfbærni.
Í því skyni að samræma vinnu hins opinbera hefur verið skipaður stýrihópur með fulltrúum allra ráðuneyta auk fulltrúa frá Sambandi íslenskra sveitarfélaga. Þá er einnig starfandi framkvæmdahópur sem er teymi sérfræðinga sem vinnur að þeim verkefnum sem Sjálfbæru Íslandi eru falin.
Félag SÞ á Íslandi mun hafa sæti í Sjálfbærniráði Íslands og tekur framkvæmdastjóri félagsins, Vala Karen sæti og verður Eva Harðardóttir úr stjórn félagsins varamaður. Á stofnfundi Sjálfbærniráðsins í gær flutti Vala ræðu fyrir hönd félagasamtaka og borgaralegs samfélags. Í henni nefndi hún hversu mikilvægt að sú breiða samstaða sem nú væri mynduð í Sjálfbærniráði teygi anga sína um allt samfélag. Sagði hún þessa samtöðu bera þess merki að stjórnvöld á Íslandi væri annt um það hvernig haldið væri á spilunum þegar horft er til Sjálfbærni og að fjölmörg tækifæri væru fólgin í vettvangi sem þessum fyrir ólíka hagaðila í íslensku samfélagi til að taka þátt í stefnumótandi aðgerðum sem snerta okkur öll, til þess að efla samstarf, auka gegnsæi og tryggja að enginn verði skilinn eftir.
Opinn fundur var haldinn í dag, föstudaginn 2. desember kl. 12.00 – 13.30 í fyrirlestrarsal Þjóðminjasafns Íslands á vegum UNICEF á Íslandi, Ungra umhverfissinna, Félags Sameinuðu þjóðanna, Höfða friðarseturs og Stofnunar Sæmundar fróða við Háskóla Íslands.
Nýverið lauk loftslagsráðstefnunni COP27 í Sharm El-Sheikh þar sem að þjóðarleiðtogar leituðu leiða til þess að bregðast við örum loftslagsbreytingum. Eftir áratuga baráttu náðist samningur um að setja á fót loftslagsbótasjóð fyrir fátækari ríki heims til að takast á við þann skaða sem þau verða fyrir vegna loftslagsbreytinga. Hins vegar fólust að margra mati ákveðin vonbrigði í því að ekki var nóg gert til þess að takmarka losun gróðurhúsalofttegunda umfram það sem áður hafði verið ákveðið.
Á þessum opna hádegisfundi fórum við yfir niðurstöður COP27 ráðstefnunnar og spurðum okkur, hvað svo? Hver var upplifun þátttakenda af ráðstefnunni og hvaða skilaboð eiga leiðtogar að taka með heim til Íslands? Hvað er barnvæn loftslagsstefna og eru íslensk markmið í takti við slíka stefnu? Hvaða áhrif getur ungt fólk haft á framtíð loftslagsmála? Getum við gert betur?
Á fundinum tók til máls Amy Wickham, sérfræðingur UNICEF í loftslags-, orku- og umhverfismálum, en í erindinu ræddi hún upplifun sína af COP27 ráðstefnunni og möguleikana sem felast í barnvænni loftslagsstefnu. Auk þess deildu Tinna Hallgrímsdóttir, forseti Ungra umhverfissinna og Finnur Ricart Andrason, loftslagsfulltrúi, sínum upplifunum og þeirra sýn á framhaldið. Þess má geta að Finnur Ricart er einnig núverandi ungmennafulltrúi Íslands hjá SÞ á sviði loftlagsmála en þetta var hans önnur loftlagsráðstefna. Tinna gengdi þá einnig stöðu ungmennafulltrúa Íslands hjá SÞ á sviði sjálfbærrar þróunar árið 2020.
Undir fundarstjórnar Gunnar Dofra Ólafssonar var svo í lok kynninga boðið upp á pallborð. Þátttakendur voru:
Amy Wickham, sérfræðingur UNICEF í loftslags-, orku- og umhverfismálum
Steffi Meisl, kynningar- og fræðslufulltrúi Ungra umhverfissinna
Halldór Þorgeirsson, formaður Loftslagsráðs og
Helga Barðadóttir, formaður samninganefndar Íslands gagnvart Loftslagssamningnum og sérfræðingur hjá umhverfisráðuneytinu
Fundurinn heppnaðist einkar vel og það var mikill hugur í fólki og góðar umræður í pallborði. Ljóst er að langt sé enn í land við að ná markmiðum sem Ísland hefur sett sér og enn óljósara hvernig það verður gert. Mikil aukning hefur átt sér stað í þátttöku ungs fólks á ráðstefnu UNFCCC og samþykktir um bótasjóð loksins komnar á blað eftir áralanga baráttu þó enn sé ekki búið að útfæra hvernig hann mun virka.
Amy Wickham sérfræðingur hjá UNICEF fór yfir stöðu barna og barnvæna loftlagsstefnu.Gunnar Dofri sá um fundarstjórnFinnur Ricart, loftlagsfulltrúi tók þátt rafrænt.Tinna, forseti Ungra Umhverfissinna fór yfir niðurstöður frá COP27.Pallborðið góða, frá vinstri: Amy Wickham frá UNICEF, Steffi Meisl frá Ungum Umhverfissinnum, Halldór, formaður Loftlagsráðs og Helga, formaður samninganefndar Íslands gagnvart Loftslagssamningnum og sérfræðingur hjá umhverfisráðuneytinu.
Verzlunarskóli Íslands er orðinn UNESCO-skóli. Alls eru því UNESCO-skólar á Íslandi orðnir 16 talsins, einn leikskóli, sex grunnskólar og níu framhaldsskólar.
Nemendur á 1. ári í Verzló unnu nýlega metnaðarfullt þróunarverkefni um heimsmarkmið SÞ um sjálfbæra þróun. Um var að ræða samþættingarverkefni í ensku, hagfræði, íslensku og tölvunotkun. Í upphafi verkefnisins hélt Kristrún María Heiðberg, verkefnastjóri UNESCO-skóla, fyrirlestur um heimsmarkmiðin og fékk að fylgjast með vinnu nemenda. Þegar verkefnið var komið lengra á veg kom Ásmundur Einar Daðason, mennta- og barnamálaráðherra, í heimsókn til nemenda og ræddi við þá um menntun og heimsmarkmiðin. Nemendur notuðu einnig tækifærið og tóku viðtal við Ásmund Einar, m.a. um heimsmarkmið nr. 4.
Nemendur ræða við Ásmund Einar Daðason, mennta – og barnamálaráðherra, um menntun og heimsmarkmiðin.
UNESCO –skólar er eitt elsta skólanet í heimi, starfrækt frá árinu 1953. Skólarnir eru nú um 12.000 talsins og starfa í yfir 180 löndum um allan heim. UNESCO-skólar leggja áherslu á heimsmarkmiðin, starfsemi SÞ, alþjóðasamvinnu og frið og mannréttindi.
Nemendur í 7. og 10. bekk Flóaskóla með UNESCO skírteinið.
Flóaskóli í Flóahreppi er orðinn UNESCO-skóli. Alls eru því UNESCO-skólar á Íslandi orðnir 15 talsins, einn leikskóli, sex grunnskólar og átta framhaldsskólar.
Í skólastefnu Flóahrepps er lögð áhersla á að innleiða heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna, en eitt af meginþemum UNESCO-skóla er vinna með heimsmarkmiðin. Auk þess leggja UNESCO-skólar áherslu á alþjóðasamvinnu, starfsemi Sameinuðu þjóðanna og frið og mannréttindi. Skólar fá aðgang að vönduðu og fjölbreyttu námsefni sem fellur vel að grunnþáttum menntunar í aðalnámskrá, auk þess sem þeim gefst færi á að vinna með innlendum sem og erlendum skólum, og að taka þátt í ráðstefnum víða um heim.
Verkefnið er styrkt af mennta- og barnamálaráðuneytinu.
VELKOMINN Í HÓPINN FLÓASKÓLI!
Nemendur í 7. og 10. bekk Flóaskóla með UNESCO skírteinið.
„Þetta COP hefur tekið mikilvæg skref í átt að réttlæti. Ég fagna þeirri ákvörðun að stofna hamfarasjóð (e. Loss and damage fund) og koma honum í gagnið á komandi tímabili“ – Aðalframkvæmdastjóri SÞ António Guterres
Stofnun hamfarasjóðs var samþykkt eftir harðar samningaviðræður þar sem einkum fulltrúar þróunarlanda biðluðu lönd heims að veita nauðsynlega hjálp til þeirra landa sem eru hvað viðkvæmust fyrir áhrifum loftslagsbreytinga.
Forseti COP27 og utanríkisráðherra Egyptalands Sameh Shoukry sagði í tengslum við stofnun sjóðsins að
„Heimurinn fylgist með, og ég hvet ykkur öll til að standa undir þeim væntingum sem heimssamfélagið hefur sett okkur, og sérstaklega af þeim sem eru viðkvæmastir og hafa samt lagt minnst af mörkum til loftslagsbreytinga„
Framkvæmdastjóri rammasamning SÞ um loftlagsbreytingar Simon Stiell bætti við með lokorðum sínum á ráðstefnunni að„Á COP27… höfum við ákveðið um veg áfram með það samtal um fjármögnun hamfarasjóðs.„
Baráttan fyrir 1,5 gráðum heldur áfram
Þrátt fyrir að samkomulag um þessi mál hafi verið talið kærkomið skref í rétta átt, virtist lítil hreyfing fram á við í öðrum mikilvægum málum, einkum varðandi það að hætta notkun jarðefnaeldsneytis í áföngum, og herða málfar um nauðsyn þess að takmarka hnattræna hlýnun við 1,5 gráður. Guterres minnti þjóðir heims á mikilvægi þess að viðhalda krafti í loftslagsaðgerðum til að uppfylla þau loforð sem gerð voru með Parísarsáttmálanum:
„Við verðum verulega að minnka losun gróðurhúsaloftegunda núna – og það er málefni sem COP tók ekki á.„
Einnig yrðu ríki heimsins að uppfylla loforð sem gefin voru um 100 milljarða árlegan styrk til þróunarlanda til að fást við loftslagsbreytingar og áhrif þeirra og ítrekaði einnig mikilvægi þess að breyta viðskiptamódelum fjölþjóðlegra þróunarbanka og alþjóðlegra fjármálastofnana.
„Þeir verða að sætta sig við meiri áhættu og nýta kerfisbundið einkafjármagn til þróunarlanda með sanngjörnum kostnaði,“ sagði hann að lokum.
Afrek COP27
Mótmæli við COP27, Egyptalandi. Mynd: Alþjóðaloftslagsráð SÞ/Kiara Worth
COP27 kallaði saman yfir 35 þúsund manns af öllum stigum ríkisstjórna, áhernafulltrúa, aðgerðarsinna og borgaralegs samfélags. Þar voru rædd mikilvæg málefni varðandi lofslagsaðgerðir og skýrslur gefnar út varðandi þær.
Í fyrsta skiptið gaf sérfræðingahópur á háu stigi utan ríkisstofnana út skýrslu sem gagnrýndi harðlega grænþvott af hálfu einkageirans og hins opinbera. Samkvæmt skýrslunni þá villir grænþvottur og veik loforð um kolefnahlutleysi almenningi fyrir raunaðgerðum þessara stofnana og grefur því undan loftslagsaðgerðum á heimsvísu.
Einnig tilkynntu SÞ stofnun nýrrar framkvæmdaáætlunar fyrir snemmbúnar viðvaranir fyrir alla. Þessi áætlun gerir ráð fyrir fjárfestingum uppá 3,1 milljörðum USD milli 2023 og 2027.
Síðan kynnti fyrrverandi varaforseti Bandaríkjanna og þekktur loftslagsaðgerðarsinni, Al Gore með stuðningi Aðalframkvæmdastjóra SÞ um nýja óháða úttekt á losun gróðurhúsalofttegunda sem gefin er út af Climate TRACE Coalitition.
Hægt er að lesa um fleiri afrek COP27 og aðgerðir kynntar á ráðstefnunni hér.
Frjáls félagasamtök í þróunarsamvinnu (FFÞ) buðu upp á samtal við þingmenn þann 17. nóv. síðastliðinn í Iðnó í gegnum fræðsluvettvanginn Þróunarsamvinna ber ávöxt.
Haldin voru fróðleg og áhugaverð erindi um þróunarsamvinnu og boðið upp á samtal þar sem fulltrúar viðkomandi félaga sátu fyrir svörum. Viðburðurinn, sem styrktur var af utanríkisráðuneytinu, var ætlaður þingmönnum sem taka ákvarðanir um málaflokkinn og þeim sem hafa áhuga á honum. Mæting var góð og spunnust áhugaverðar umræður um málaflokkinn. Vel þótti til takast og höfðu margir á orði að mikilvægt væri að halda viðburð sem þennan með reglubundnum hætti.
Einn þingmaður hafði þetta að segja:
,,Þetta var vel skipulagt. Upplýsingar voru á mannamáli, engar langlokur og náðuð þið að tengja okkur við bitran raunveruleika og hörmungar fólks á öllum aldri og kynjum i þróunarlöndum heimsins. Og ekki síst nauðsyn þess fyrir heiminn allan að taka af festu og ábyrgð á aðstæðum fólks sem þarf sannanlega á hjálp okkar að halda. Það er allt undir og þið komuð því vel til skila. Tilfinningin var einnig sú eftir fundinn að við Íslendingar erum lánsöm þjóð að hafa fagfólk með mikla þekkingu sem fer fyrir okkur i þróunar- og hjálparstarfi.‘‘
Markmið þróunarsamvinnu krefjast aukinnar umræðu, þar með talið mannúðaraðstoðar, og hvernig megi sem best nýta þá fjármuni sem settir eru í málaflokkinn þannig að þeir komi til móts við þarfir þeirra sem mest þurfa á aðstoð að halda.
Frjáls félagasamtök í þróunarsamvinnu (FFÞ) eru: ABC barnahjálp, Barnaheill, CLF á Íslandi, Hjálparstarf kirkjunnar, Kristniboðssambandið, Rauði Krossinn á Íslandi, SOS Barnaþorp, UNICEF á Íslandi og UN Women á Íslandi.
Barn borðar fæðubótarefni í haldi móður sinnar. Mynd: UNICEF/Taxta
Barn fær aðstoð við alvarlegri vannæringu á heilsugæslustöð í Burao, Sómalíu. Mynd: UNICEF/ Sebastian Rich
Þörf er á sterkari samhug og samstöðu á heimsvísu til að takast á við miklar mannúðaráskoranir á Horni Afríku þar sem tugir milljónir manna hafa þolað langvarandi hungursneyð. Þrátt fyrir þessar alvarlegu aðstæður og hingnandi mataröryggi á skaganum hafa viðbragðsáætlanir einungis fengið helming þess fjárstuðnings sem nauðsynlegt er til að koma þeim í fulla framkvæmd.
„Þrátt fyrir óvissu sem fylgir úrkomuspám þá er það víst að brýn þörf liggur fyrir alþjóðlegum stuðningi og samstöðu til að afstýra hungursneyð“
segja samstarfsaðilar SÞ og Samræmingarskrifstofa SÞ í mannúðarmálum (OCHA) varðandi stöðuna á Horni Afríku. Undirstrikuðu þau þá einnig mikilvægi þess að ekki megi endurtaka þær hörmungar sem áttu sér stað árið 2011 þar sem yfir 260 þúsund manns létust af völdum þurrka í Austur-Afríku.
Hungursneyð snertir öll stig samfélaga og þar á meðal ekki síst börnin. Talið er að tæplega 7,5 milljónir barna undir 5 ára glími við vannæringu, og þar á meðal um 1,8 milljónir sem takast á við hana af alvarlegustu gerð. Einnig hafa kannanir gerðar milli mars og júní á árinu sýnt fram á að dánartíðni barna hefur hækkað markvisst og hefur nú náð yfir 2 af hverjum 10 þúsund hjá börnum undir 5 ára aldri.
Barn fær vítamínbætt jarðhnetumauk í fangi móður sinnar. Mynd: UNICEF/Taxta
Heilsa fólks á svæðunum hefur einnig orðið fyrir verulegum áhrifum af völdum hungursneyðar og þurrka þar sem yfir 23 milljónir manna þola nú vatnskort og um 1,7 milljónir manna hafa flúið heimili sín í leit að mat, vatni og öðrum nauðsynjum. Þessar aðstæður hafa neytt konur og börn til að ganga mun lengri vegalengdir til að ná sér í neysluvatn en ella sem eykur til muna líkur á að þau verði fyrir ofbeldi eða misnotkun.
Gert er ráð fyrir að aðstæður munu aðeins versna á svæðunum þar sem regnfall hefur verið lítið síðan í október og veðurfræðingar hafa spáð að það muni halda áfram næstu mánuði.
„Það er áhyggjuefni að það sé víðtæk samstaða meðal veðurstofnana um að það séu miklar líkur á áframhaldandi regnfalli undir meðallagi það sem eftir er núverandi tímabils, sem mun leiða til fordæmalausrar fimmtu verstu árstíð í röð“ – segja samstarfsaðilar SÞ og OCHA
Alþjóðlegar stofnanir ásamt ríkjum heimsins verða að styðja þessi lönd á Horni Afríku af meiri krafti þar sem að bati eftir þurrka af þessari stærðagráðu mun taka mörg ár, með mikill þörf á mannúðaraðstoð sem fram undan mun aðeins aukast árið 2023.
Þurrkar í Eþíópíu bitna harkalega á íbúum á sómalísku svæðunum. Mynd: UNICEF/Raphael Pouget
Á dögunum gaf Alþjóðaveðurfræðistofnun SÞ (WMO) út bráðabirgða skýrslu þar sem fram kemur að hraði á hækkun yfirborði sjávar hefur tvöfaldast síðan 1993 og að vísbendingar séu til staðar um áður óþekkta bráðnun jökla í evrópsku Ölpunum. Lokaskýrslan kemur út næsta vor, en bráðabirgða útgáfa af henni var gefin út af WMO í tilefni COP27.
„Með meiri hlýnun fylgja verri áhrif… Við höfum svo hátt stig af koltvíoxíð í andrúmsloftinu núna að lægra markmið Parísarsamkomulagsins um 1,5 gráður er varla innan seilingar. Það er nú þegar of seint fyrir marga jökla og bráðnun mun halda áfram um hundraðir ef ekki þúsundir ára, með töluverðum afleiðingum þegar við kemur vatnsöryggi“ er haft eftir framkvæmdastjóra WMO, Petter Taalas.
Afleiðingar hnatthlýnunar eru alþjóðlegar. Alparnir hafa misst um 3 til 4 metra af skógarþykkni að meðaltali, hækkun og hlýnun sjávar hefur veruleg áhrif á menn jafnt sem sjávarlíf, þá hefur mataröryggi minnkað á viðkvæmum stöðum af völdum uppskerubrests, öfgakennt veðurfar ógnar mannslífum og hækkun hitastigs er byrjað að hafa bersýnileg áhrif um heim allan.
„Við verðum að svara neyðarkalli plánetunnar með aðgerðum, metnaðarfullum og trúverðugum loftslagsaðgerðum… COP27 verður að vera staðurinn – og nú verður að vera rétti tíminn“ sagði aðalframkvæmdastjóri SÞ, António Guterres í tengslum við skýrslu WMO og upphaf loftlagsráðstefnunnar COP27.