Stockholm+50 ráðstefnan var haldin nú á dögunum 2.-3. júní, í Stokkhólmi, í sömu viku og Alþjóðlegi umhverfismáladagurinn er haldinn (5. júní) og var slagorð ráðstefnunnar “Heilbrigð pláneta fyrir hagsæld allra – okkar ábyrgð, okkar tækifæri”.
Lykilþemu ráðstefnunnar voru; Leiðir til að breyta neyslu- og framleiðslumynstri samfélaga; Hvernig er hægt að gera neyslu hringrásarmiðaða og auka sjálfbærni þegar kemur að fjármálamálefnum.

Á ráðstefnunni komu ýmsir leiðtogar heimsins og ríkisfulltrúar viðskipta, alþjóðastofnanna, samfélaga og ungmenna saman til að knýja fram aðgerðir í átt að betri og heilbrigðari plánetu.

Brýn þörf er á að vinna saman til að takast á við loftslagsvandann og þær ógnir sem steðja að náttúrunni og líffræðilegum fjölbreytileika. Aukin mengun og úrgangur er einnig vaxandi vandamál sem þarfnast lausnar tafarlaust.

 

 

Á ráðstefnunni ítrekaði António Guterres framkvæmdarstjóri Sameinuðu þjóðanna, að við stæðum frammi fyrir þrefaldri kreppu í umhverfismálum heims;
“Neyðarástandi í loftslagsmálum sem drepur og neyðir sífellt fleira fólk á flótta á hverju ári; Niðurbroti vistkerfa sem auka tap á líffræðilegri fjölbreytni og skerða velferð fólks; Vaxandi flóði mengunar og úrgangs sem kostar um 9 milljónir mannslífa á hverju ári.”

Guterres nefndi skort á forystu og samvinnu en að það þyrfti að breyta um stefnu sem allra fyrst til að “binda endi á tilgangslaust sjálfsvígsstríð gegn náttúrunni”.

 

Í ávarpi sínu á ráðstefnunni sagði Inger Andersen, yfirmaður UNEP:
“Frá því að upphaflega ráðstefnan átti sér stað fyrir 50 árum hafa fjölmargir samningar verið gerðir sem ná yfir hverja einustu umhverfisáskorun, en það skortir gífurlega að sýna það í verki og hin þrefalda umhverfismálakreppa ýtir undir ójöfnuð og óréttlæti”.

“Við vitum betur en nokkru sinni fyrr um afleiðingar þess að ganga lengra niður kolefnisfreka þróunarbrautina og við vitum hvað við eigum að gera, og hvernig. …Stockholm+50 er tækifæri fyrir heiminn til að skuldbinda sig í eitt skipti fyrir öll, til að koma þesum umbreytingum í kring”.

 

Helstu tillögur aðildaríkja á Stockholm+50 ráðstefnunni beindust að því hvernig hægt sé að setja velferð mannsins í forgang með því að stuðla að heilbrigði plánetunnar okkar. Áhersla var lögð á mikilvægi hreins, heilbrigðs og sjálfbærs umhverfis og hvaða leiðir sé hægt að fara til að innleiða kerfisbundnar breytingar á núverandi efnahagskerfi heimsins.

Í dag hófst ráðstefnan Stockholm+50 en hún fer fram í Stokkhólmi 2. – 3. júní. Ráðstefnan ber nafnið „Stockholm +50“ vegna þess að 50 ár eru nú liðin frá ráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um umhverfi mannsins árið 1972 sem gerði umhverfið að áríðandi alþjóðlegu málefni í fyrsta sinn. Um 113 lönd sóttu fundinn og tóku þátttakendur upp nokkrar meginreglur um umhverfið, þar á meðal Stokkhólmsyfirlýsinguna og aðgerðaáætlunina fyrir umhverfi manna. Umhverfisáætlun Sameinuðu þjóðanna (UNEP) var stofnuð í kjölfar ráðstefnunnar.

Í tilefni þess hafa mörg Félög SÞ innan Heimssamtaka WFUNA ( World Federation of UN Associations) gefið út sameiginlega yfirlýsingu til að lýsa yfir þungum áhyggjum af núverandi ástandi jarðar og íbúum hennar.

Í yfirlýsingunni er minnt á það ábyrgðarhlutverk sem ríki heims hafa gagnvart loftslagsbreytingum  og að allir hlutaðeigandi aðilar;  stjórnvöld, opinberi geirinn og einkageirinn þurfa að vinna saman að lausnum  til að koma til móts við þær áskoranir. 

Takmark ráðstefnunnar í Stokkhólmi er eftir fremsta megni að hrinda þessum verkefnum í framkvæmd.  Skorað er á í yfirlýsingunni að allar ríkisstjórnir heims bregðist við þessum atriðum: 

• Að fylgja skuldbindingum sínum um að ná markmiðum sínum varðandi kolefnishlutleysi og halda hlýnun jarðar undir 1,5 gráðum á Celsíus;
• Að sjálfbærniskýrslur og áhrif á umhverfisþætti  skulu vera hafðar til hliðsjónar í öllum mælingum;
• Efla græna vitund um hvernig hegðun manna skaða umhverfið og um leið efla samfélög til þess að grípa staðbundinna aðgerða  með því að tileinka sér sjálfbærari lífsstíl til að draga úr áhrifum loftslagsbreytinga;•
• Hætta styrkjum til  jarðefna- og efnagerðar; 
• Tryggja sanngjörn umskipti frá jarðefnaeldsneyti yfir í grænt hagkerfi þannig að þeir sem eru viðkvæmastir fyrir áhrifum loftslagsbreytinga fái þá félagslegu vernd og starfsþjálfun sem þeir þurfa til að koma í veg fyrir að þeir lendi í fátækt;
• Auka fjármagn til að styðja við endurheimt vistkerfa, vernda líffræðilegum fjölbreytileika og berjast gegn eyðimerkurmyndun; 
• Efla löggjöf er varða umhverfismál sem vernda skal vistkerfi á landi, vatni og höfum, með sérstakri áherslu á að draga úr plastmengun;
• Að reynt verði að ná sjálfbærum bata  frá eftirköstum  COVID-19 heims faraldrinum. Tryggja að fólk um allan heim hafi jafnan aðgang að bóluefnum og almennri heilbrigðisþjónustu;
• Að hafa fyrirtæki, ungmenni og borgaralegt samfélag með í ráðum þegar teknar eru ákvarðanir  um hvaða stefnu eigi að taka til að takast á við hlýnun jarðar. Borgaralegt samfélag verður að geta sinnt starfi sínu á öruggan hátt. Raddir jaðarhópa þarf að vernda  og efla og mannréttinda- og umhverfissinnar verða að geta sinnt starfi sínu án ótta við að verða fyrir skaða.

 

Hér má finna yfirlýsinguna í heild sinni

 

 

Ársskýrsla Félagsins 2021 er formlega komin út ásamt ársreikningi.

Hægt er að lesa ársskýrsluna hér en í henni er fjallað um ársreikning.

Ársreikning 2021 má svo nálgast hér.

Verkefnið „Student Refugees“ veitir flóttafólki og hælisleitendum á Íslandi aðstoð og leiðsögn við að sigrast á hindrunum sem mæta þeim innan menntakerfisins – segir á heimasíðu Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna.

Um ræðir verkefni sem á sér danska fyrirmynd. Að baki íslenska framtakinu stendur Landssamband íslenskra stúdenta, LÍS en það var árið 2019 sem verkefnið var upphaflega sett á fót á Íslandi. Verkefnið er unnið í sjálfboðaliðastarfi námsmanna á Íslandi sem bjóða sig fram við að aðstoða flóttafólk og hælisleitendur sem hafa áhuga á því að mennta sig.

„Við í LÍS berjumst fyrir jöfnum tækifærum allra nemenda og við vitum að flóttafólk á Íslandi mætir ýmsum hindrunum þegar kemur að menntun. Jafnvel þótt flóttafólk uppfylli allar kröfur getur verið erfitt að fóta sig innan kerfisins“, segir Derek Allen, formaður LÍS.

Heimsfaraldurinn setti hlé á starfsemi þess en nú eru hjólin aftur að byrja að snúast. Samfélag hefur skapast í kringum verkefnið en ekki er litið á vettvanginn einungis sem aðstoð við fólk að feta sig innan menntakerfisins og skilja leikreglurnar, heldur veitir hann þeim frekari aðgang inn í íslenskt samfélag og eykur vináttubönd.

Alls hefur tekist að aðstoða um 50 hælisleitendur og flóttafólk í gegnum verkefnið að sögn Guðbjargar Erlu Hallgrímsdóttur, alþjóðafulltrúa hjá LÍS. Meðal þeirra er Sayed Khanoghli sem flúði ungur frá Afghanistan. Hann stundar nám í menntaskóla sem hann hyggst klára 2023 og stefnir þá á áframhaldandi háskólanám. Hann segir verkefnið hafa aðstoðað hann gríðarlega við að aðlagast íslensku samfélagi og segist líða vel á Íslandi.

Vilja tryggja áframhaldandi stuðning við ungt flóttafólk

Unnið er hörðum höndum að því núna að gera verkefnið sjálfstæðara og síður háð LÍS svo að samfella skapist, þar sem ný stjórn samtakanna tekur við árlega. Markmiðið er að tryggja að áfram verði stuðningur til staða fyrir ungt flóttafólk á Íslandi sem hyggst njóta réttar síns og mennta sig.

„Við viljum að fólk mennti sig. Það auðveldar þeim að verða hluti af samfélaginu og nýta hæfileika sína til fulls“, sagði Erla í viðtali sínu við Elisabeth Arnlund, upplýsinga- og kynningastjóra Flóttamannastofnunar SÞ fyrir Norður- og Eystrasaltslöndin.

Félag Sameinuðu þjóðanna mælir svo sannarlega með frekari lestri á sögu Sayed og hvernig verkefnið “Student Refugees” hefur bæði aðstoðað hann og fleiri tugi af flóttafólki sem mætt hafa hindrunum í íslenska menntakerfinu.

Lesa meira

Afleiðingar þurrka, Covid og stríðsins í Úkraínu ógnar fæðuöryggi í heiminum

UNICEF á Íslandi hefur söfnun vegna viðvarandi þurrkatíðar sem hefur ógnað fæðuöryggi margra fátækustu ríkja í heiminum. Sérstakar ástæður liggja nú að baki þessa ástands sem hefur skapast en Covid-19 og afleiðingar stríðsins í Úkraínu á efnahagskerfi heimsins hefur einnig haft gífurleg áhrif og sett milljónir manna í hættu þar sem börn eru sérstaklega í viðkvæmri stöðu.

Rýrnun (e. Severe wasting) er alvarlegasta birtingarform vannæringar og mun aukast verulega hjá milljónum barna á heimsvísu ef ekki verður brugðist fljótt við. UNICEF á heimsvísu bendir á þessa staðreynd með nýrri velferðar viðvörun sem er skýrsla sem gefin var út á dögunum, en slík viðvörun er aðeins gefin út þegar brýn nauðsyn krefur. Skýrslan ber nafnið “Severe-wasting an overlooked child survival emergency”.

Hvað er rýrnun?

Rýrnun er þegar börn teljast of grönn miðað við hæð með þeim afleiðingum að ónæmiskerfi þeirra veikist verulega og er það eitt alvarlegasta birtingarform vannæringar. Á heimsvísu þjást um 13,6 milljónir barna undir fimm ára aldri af rýrnun en það er ein helsta undirliggjandi orsök dauðsfalla hjá ungum börnum. Átök og loftslagsváin hefur einnig átt sinn þátt hindra aðgang að góðu mataræði en tilfellum rýrnunar fer stigvaxandi og ljóst að neyðin er mikil.

UNICEF hefur sent frá sér neyðarkall vegna ástandsins og UNICEF á Íslandi hefur hafið neyðarsöfnun.

Hægt er að leggja söfnuninni lið með því að leggja inn á reikning UNICEF á Íslandi 701-26-102015 og kt. 481203-2950 og í gegnum vefsíðu samtakanna.

 

 

Áætlað er að 4,8 milljónir starfa hafi tapast í Úkraínu frá innrás Rússa 24. febrúar, samkvæmt samantekt sem Alþjóðavinnumálastofnun Sameinuðu þjóðanna (ILO) birti þann 11.maí 2022.

Áhrif stríðsins í Úkraínu á atvinnulífið

Fyrsta mat Alþjóðavinnumálastofnunarinnar áætlar að stigmagnandi stríðsátök muni hafa frekari áhrif á hagkerfið og valda því að sjö milljónir starfa muni tapast.

Hins vegar, ef stríðsrekstri yrði hætt nú þegar þá yrði hraður bati og gæti það skilað 3,4 milljónum starfa til baka og dregið úr atvinnuleysi í 8,9 prósent segir í rannsókn stofnunarinnar.

Fjárhagslegur stuðningur við flóttamenn

Af þeim meira en 5,23 milljónum þá aðallega kvenna og barna sem hafa flúið Úkraínu til nágrannalandanna eru um það bil 2,75 milljónir á vinnualdri – 43,5 prósent, eða 1,2 milljónir, af þeim höfðu áður gegnt starfi.

Til að bregðast við þessari röskun á atvinnulífið hafa stjórnvöld í Úkraínu beitt sér fyrir því að halda almannatryggingakerfinu starfhæfu með stafrænum hætti til að tryggja atvinnuleysisbætur berist til fólks á flótta.

Áhrif stríðsins er víða

Stríðið í Úkraínu hefur einnig ógnað öryggi starfa í nágrannaríkjunum – aðallega Ungverjalandi, Moldóvu, Póllandi, Rúmeníu og Slóvakíu – þar sem áframhaldandi ófriður þvingar flóttafólk í útlegð til lengri tíma.

Órói á efnahags- og atvinnulíf hafa einnig veruleg áhrif á Mið-Asíu, sérstaklega lönd sem eru háð greiðslum frá Rússlandi, eins og Kasakstan, Kirgisistan, Tadsjikistan og Úsbekistan.

Stríðið hefur valdið óróa á fjármálamörkuðum sem hefur einnig orðið fyrir barðinu á Covid-19 faraldrinum, sem mun hamla frekari hagvöxt og setja aukið álag á félagsverndarkerfi. Ástandið er sérstaklega erfitt ríkjum hjá lág- og millitekjufólki, sem mörg hver hafa ekki getað náð sér að fullu eftir heimsfaraldur.

Matvæla- og landbúnaðarstofnun Sameinuðu þjóðanna (FAO) hefur unnið að því að leiða saman lönd Evrópu og Mið-Asíu til að finna lausnir á áhrifum stríðsins á alþjóðlegt landbúnaðarkerfi.

Í Evrópu og Mið-Asíu svæðinu eru 53 há- og millitekjulönd sem búa yfir 900 milljónum manna.

Þrátt fyrir að FAO telji að svæðið sé í „góðri stöðu“ sem ein af brauðkörfum heimsins (e. food basket), fer hungursneyð vaxandi á heimsvísu ásamt verði á mat, fóðri, eldsneyti og áburði.

Til að sporna við þessari þróun hefur stofnunin sett af stað viðbragðsáætlun til að koma til móts við bændur á stríðshrjáðum svæðum. Hingað til hefur ekki náðst fjármagn til að styðja við 115 milljóna dala áætlun stofnunarinnar.

Heimildir:

Ukraine: UN labour agency update shows 4.8 million jobs lost to war | | UN News