Ársskýrsla Félagsins 2021 er formlega komin út ásamt ársreikningi.
Hægt er að lesa ársskýrsluna hér en í henni er fjallað um ársreikning.
Ársreikning 2021 má svo nálgast hér.
Leikskólinn Akrasel fékk nýlega viðurkenningu sem fyrsti UNESCO leikskólinn á Íslandi. Alls eru nú 12 UNESCO skólar hér á landi, leikskólinn Akrasel, fjórir grunnskólar og sjö framhaldsskólar.
Akrasel tók formlega við viðurkenningunni á sérstakri sumarhátíð sem haldin var í blíðskaparveðri 25. maí síðastliðinn. Við sama tækifæri tók leikskólinn á móti sjötta Grænfána Landverndar.

Guðni Th. Jóhannesson, forseti, mætti á staðinn og hélt ávarp og heilsaði upp á krakkana, starfsfólk og aðra gesti. Kristrún María Heiðberg, verkefnastjóri UNESCO skóla, hélt einnig ávarp og ítrekaði mikilvægi þeirra gilda og markmiða sem UNESCO skólar vinna eftir, þ.e. alþjóðasamvinna, friður og mannréttindi, starfsemi SÞ og heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna.


Tveir skólar bættust nýlega við UNESCO skólanetið hér á landi, Menntaskólinn á Tröllaskaga og Patreksskóli. Óskum við þeim innilega til hamingju með viðurkenninguna!
UNESCO skólar á Íslandi eru nú alls 12 talsins, einn leikskóli, fjórir grunnskólar og sjö framhaldsskólar. Þá eru fleiri skólar í umsóknarferlinu og bíða staðfestingar.

Skólanet UNESCO skóla er eitt elsta skólanet í heimi en það hefur verið starfrækt frá árinu 1953. Nú eru um 11.500 skólar sem tilheyra netinu og starfa í 182 löndum um allan heim.
Félag Sameinuðu þjóðanna fer fyrir skólanetinu á Íslandi í samstarfi við íslensku UNESCO nefndina en það byrjaði sem tilraunaverkefni árið 2015. Verkefnið er styrkt af mennta- og barnamálaráðuneytinu.
Að vera UNESCO-skóli felur í sér samkomulag og samvinnu milli skólans og UNESCO þar sem skólinn innleiðir verkefni tengdum einhverjum af fjórum þemum UNESCO-skóla. Þau eru: alþjóðasamvinna, starfsemi Sameinuðu þjóðanna, heimsmarkmið SÞ um sjálfbæra þróun og friður og mannréttindi.
UNESCO-skólarnir halda árlega upp á tvo ólíka alþjóðadaga Sameinuðu þjóðanna, t.d. alþjóðadaga mannréttinda, jafnréttis, læsis, hafsins, barnsins, friðar og vísinda. Skólarnir standa jafnframt árlega fyrir einum viðburði sem tengist Sameinuðu þjóðunum. Þetta geta verið þemadagar eða viðburðir sem tengjast gildum Sameinuðu þjóðanna eða heimsmarkmiðunum.

Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi aðstoðar skóla í umsóknarferlinu og veitir ráðgjöf við innleiðingu verkefnisins. Verkefnastjóri UNESCO skóla á Íslandi er Kristrún María Heiðberg, kristrun@un.is
Um ræðir verkefni sem á sér danska fyrirmynd. Að baki íslenska framtakinu stendur Landssamband íslenskra stúdenta, LÍS en það var árið 2019 sem verkefnið var upphaflega sett á fót á Íslandi. Verkefnið er unnið í sjálfboðaliðastarfi námsmanna á Íslandi sem bjóða sig fram við að aðstoða flóttafólk og hælisleitendur sem hafa áhuga á því að mennta sig.
„Við í LÍS berjumst fyrir jöfnum tækifærum allra nemenda og við vitum að flóttafólk á Íslandi mætir ýmsum hindrunum þegar kemur að menntun. Jafnvel þótt flóttafólk uppfylli allar kröfur getur verið erfitt að fóta sig innan kerfisins“, segir Derek Allen, formaður LÍS.
Heimsfaraldurinn setti hlé á starfsemi þess en nú eru hjólin aftur að byrja að snúast. Samfélag hefur skapast í kringum verkefnið en ekki er litið á vettvanginn einungis sem aðstoð við fólk að feta sig innan menntakerfisins og skilja leikreglurnar, heldur veitir hann þeim frekari aðgang inn í íslenskt samfélag og eykur vináttubönd.

Alls hefur tekist að aðstoða um 50 hælisleitendur og flóttafólk í gegnum verkefnið að sögn Guðbjargar Erlu Hallgrímsdóttur, alþjóðafulltrúa hjá LÍS. Meðal þeirra er Sayed Khanoghli sem flúði ungur frá Afghanistan. Hann stundar nám í menntaskóla sem hann hyggst klára 2023 og stefnir þá á áframhaldandi háskólanám. Hann segir verkefnið hafa aðstoðað hann gríðarlega við að aðlagast íslensku samfélagi og segist líða vel á Íslandi.
Unnið er hörðum höndum að því núna að gera verkefnið sjálfstæðara og síður háð LÍS svo að samfella skapist, þar sem ný stjórn samtakanna tekur við árlega. Markmiðið er að tryggja að áfram verði stuðningur til staða fyrir ungt flóttafólk á Íslandi sem hyggst njóta réttar síns og mennta sig.
„Við viljum að fólk mennti sig. Það auðveldar þeim að verða hluti af samfélaginu og nýta hæfileika sína til fulls“, sagði Erla í viðtali sínu við Elisabeth Arnlund, upplýsinga- og kynningastjóra Flóttamannastofnunar SÞ fyrir Norður- og Eystrasaltslöndin.
Félag Sameinuðu þjóðanna mælir svo sannarlega með frekari lestri á sögu Sayed og hvernig verkefnið “Student Refugees” hefur bæði aðstoðað hann og fleiri tugi af flóttafólki sem mætt hafa hindrunum í íslenska menntakerfinu.
Afleiðingar þurrka, Covid og stríðsins í Úkraínu ógnar fæðuöryggi í heiminum
UNICEF á Íslandi hefur söfnun vegna viðvarandi þurrkatíðar sem hefur ógnað fæðuöryggi margra fátækustu ríkja í heiminum. Sérstakar ástæður liggja nú að baki þessa ástands sem hefur skapast en Covid-19 og afleiðingar stríðsins í Úkraínu á efnahagskerfi heimsins hefur einnig haft gífurleg áhrif og sett milljónir manna í hættu þar sem börn eru sérstaklega í viðkvæmri stöðu.
Rýrnun (e. Severe wasting) er alvarlegasta birtingarform vannæringar og mun aukast verulega hjá milljónum barna á heimsvísu ef ekki verður brugðist fljótt við. UNICEF á heimsvísu bendir á þessa staðreynd með nýrri velferðar viðvörun sem er skýrsla sem gefin var út á dögunum, en slík viðvörun er aðeins gefin út þegar brýn nauðsyn krefur. Skýrslan ber nafnið “Severe-wasting an overlooked child survival emergency”.

Hvað er rýrnun?
Rýrnun er þegar börn teljast of grönn miðað við hæð með þeim afleiðingum að ónæmiskerfi þeirra veikist verulega og er það eitt alvarlegasta birtingarform vannæringar. Á heimsvísu þjást um 13,6 milljónir barna undir fimm ára aldri af rýrnun en það er ein helsta undirliggjandi orsök dauðsfalla hjá ungum börnum. Átök og loftslagsváin hefur einnig átt sinn þátt hindra aðgang að góðu mataræði en tilfellum rýrnunar fer stigvaxandi og ljóst að neyðin er mikil.
UNICEF hefur sent frá sér neyðarkall vegna ástandsins og UNICEF á Íslandi hefur hafið neyðarsöfnun.
Hægt er að leggja söfnuninni lið með því að leggja inn á reikning UNICEF á Íslandi 701-26-102015 og kt. 481203-2950 og í gegnum vefsíðu samtakanna.
Áætlað er að 4,8 milljónir starfa hafi tapast í Úkraínu frá innrás Rússa 24. febrúar, samkvæmt samantekt sem Alþjóðavinnumálastofnun Sameinuðu þjóðanna (ILO) birti þann 11.maí 2022.
Áhrif stríðsins í Úkraínu á atvinnulífið
Fyrsta mat Alþjóðavinnumálastofnunarinnar áætlar að stigmagnandi stríðsátök muni hafa frekari áhrif á hagkerfið og valda því að sjö milljónir starfa muni tapast.
Hins vegar, ef stríðsrekstri yrði hætt nú þegar þá yrði hraður bati og gæti það skilað 3,4 milljónum starfa til baka og dregið úr atvinnuleysi í 8,9 prósent segir í rannsókn stofnunarinnar.
Fjárhagslegur stuðningur við flóttamenn
Af þeim meira en 5,23 milljónum þá aðallega kvenna og barna sem hafa flúið Úkraínu til nágrannalandanna eru um það bil 2,75 milljónir á vinnualdri – 43,5 prósent, eða 1,2 milljónir, af þeim höfðu áður gegnt starfi.
Til að bregðast við þessari röskun á atvinnulífið hafa stjórnvöld í Úkraínu beitt sér fyrir því að halda almannatryggingakerfinu starfhæfu með stafrænum hætti til að tryggja atvinnuleysisbætur berist til fólks á flótta.
Áhrif stríðsins er víða
Stríðið í Úkraínu hefur einnig ógnað öryggi starfa í nágrannaríkjunum – aðallega Ungverjalandi, Moldóvu, Póllandi, Rúmeníu og Slóvakíu – þar sem áframhaldandi ófriður þvingar flóttafólk í útlegð til lengri tíma.
Órói á efnahags- og atvinnulíf hafa einnig veruleg áhrif á Mið-Asíu, sérstaklega lönd sem eru háð greiðslum frá Rússlandi, eins og Kasakstan, Kirgisistan, Tadsjikistan og Úsbekistan.
Stríðið hefur valdið óróa á fjármálamörkuðum sem hefur einnig orðið fyrir barðinu á Covid-19 faraldrinum, sem mun hamla frekari hagvöxt og setja aukið álag á félagsverndarkerfi. Ástandið er sérstaklega erfitt ríkjum hjá lág- og millitekjufólki, sem mörg hver hafa ekki getað náð sér að fullu eftir heimsfaraldur.

Matvæla- og landbúnaðarstofnun Sameinuðu þjóðanna (FAO) hefur unnið að því að leiða saman lönd Evrópu og Mið-Asíu til að finna lausnir á áhrifum stríðsins á alþjóðlegt landbúnaðarkerfi.
Í Evrópu og Mið-Asíu svæðinu eru 53 há- og millitekjulönd sem búa yfir 900 milljónum manna.
Þrátt fyrir að FAO telji að svæðið sé í „góðri stöðu“ sem ein af brauðkörfum heimsins (e. food basket), fer hungursneyð vaxandi á heimsvísu ásamt verði á mat, fóðri, eldsneyti og áburði.
Til að sporna við þessari þróun hefur stofnunin sett af stað viðbragðsáætlun til að koma til móts við bændur á stríðshrjáðum svæðum. Hingað til hefur ekki náðst fjármagn til að styðja við 115 milljóna dala áætlun stofnunarinnar.
Heimildir:
Ukraine: UN labour agency update shows 4.8 million jobs lost to war | | UN News
Æðstu embættismenn Sameinuðu þjóðanna hafa margir krafist rannsóknar á morðinu á þekktum fréttaritara Al Jazeera, Shireen Abu Akleh.
Hin reynda palestínska/bandaríska blaðakona, 51 árs, var skotin til bana þegar hún var að greina frá aðgerðum Ísraelshers í bænum Jenin á Vesturbakkanum 11.maí síðastliðinn.
Félagi blaðamannsins Ali Samoudi, særðist einnig, samkvæmt fréttum fjölmiðla.
Audrey Azoulay, yfirmaður Mennta-, vísinda- og menningarstofnunar Sameinuðu þjóðanna (UNESCO), gaf út yfirlýsingu þar sem hún fordæmdi morðið á Abu Akleh.

Þrátt fyrir að Shireen Abu Akleh var jakka merkt “Press” varð hún fyrir skoti en samkvæmt alþjóðalögum er „dráp á vel merktum starfsmanni fjölmiðla á átakasvæði, brot á alþjóðalögum”.
Azoulay ítrekaði það hlutverk UNESCO að vekja athygli á þeirri nauðsyn að vernda blaðamenn, í ljósi aðgerðaáætlunar Sameinuðu þjóðanna um öryggi blaðamanna og refsileysi (e. UN Plan of Action), en UNESCO stendur fyrir alþjóðlegum degi fjölmiðlafrelsis 3.maí ár hvert.
Lynn Hastings sem er umsjónarmaður mannúðarmála Sameinuðu þjóðanna fyrir hernumdu palestínsku landsvæðin, hefur bent sérstaklega á þær hættur sem blaðamenn standa frammi fyrir á átakasvæðum. Shireen Abu Akleh var myrt þegar Sameinuðu þjóðirnar voru að halda upp á alþjóðlegan dag fjölmiðlafrelsis á Gaza og „sýnir þannig hættur sem steðja að blaðamönnum á hverjum degi,“ skrifaði Hastings á Twitter.
Mannréttindaskrifstofa Sameinuðu þjóðanna, OHCHR, gáfu einnig út yfirlýsingu að þau væru slegin yfir morðinu.
„Hlutverk okkar á vettvangi er að lýsa staðreyndum ,“ tísti OHCHR. „Við hvetjum til óháðrar, gagnsærrar rannsóknar á morði hennar.
Aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, António Guterres var einnig sleginn yfir morðinu og ítrekaði að viðkomandi rannsóknaraðilar yrðu að framkvæma óháða og gagnsæja rannsókn, samkvæmt yfirlýsingu sem talsmaður hans gaf út.
Herra Guterres fordæmdi einnig allar árásir og morð á blaðamönnum og lagði áherslu á að þeir mættu aldrei verða skotmark ofbeldis.
„Fjölmiðlafólk eigi að geta sinnt starfi sínu frjálslega og án áreitni, hótunar eða ótta við að vera skotmark,“ segir í yfirlýsingunni.
Þá ítrekaði hann að frjálsir fjölmiðlar væru skilyrði fyrir friði, réttlæti, sjálfbærri þróun og mannréttindum.
Heimild: news.un.org
https://news.un.org/en/story/2022/05/1118032
Fyrr í vikunni sótti Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir fundi með stjórnendum Sameinuðu þjóðanna og lýsti þar yfir stuðningi Íslands við úkraínsku þjóðina og fordæmingu á gjörðum Rússa í samtölum sínum við Aminu J. Mohammed aðstoðarframkvæmdarstjóra SÞ og Abdulla Shahid forseta allsherjarþingsins.
“Ég ítrekaði mikilvægi þess að styðja Úkraínu og standa vörð um alþjóðalög og stofnsáttmála Sameinuðu þjóðanna, en Ísland hefur verið öflugur málsvari þeirra sjónarmiða hjá stofnuninni. Á sama tíma þarf að tryggja að alþjóðlegar afleiðingar stríðsreksturs Rússa bitni ekki á þeim ríkjum sem standa nú þegar höllum fæti vegna fátæktar eða átaka, þar gegna Sameinuðu þjóðirnar mikilvægu hlutverki,“ segir Þórdís Kolbrún.
Þórdís Kolbrún tilkynnti einnig að frá og með þessu ári myndi Ísland auka framlög sín til Barnahjálpar SÞ (UNICEF), UN Women og Mannfjöldasjóðs SÞ (UNFPA).
Á árunum 2017-2020 nam framlag Íslands til UNFPA 31,5 milljónum króna en það var hækkað upp í 70 milljónir árið 2021. Kjarnaframlag Íslands til UNFPA verður frá og með þessu ári hækkað upp í 120 milljónir og skrifaði Þórdís Kolbrún undir samning um áframhaldandi samvinnu við stofnunina.
Þórdís Kolbrún átti einnig fund með Sima Bahous framkvæmdastýru UN Women, en fyrir ekki svo löngu var einnig ákveðið að auka kjarnaframlag Íslands til UN Women um 12%.

Á fundi Þórdísar Kolbrúnar með aðstoðarframkvæmdastjóra UNICEF, Karin Hulshof ræddu þær um farsæla samvinnu Íslands og UNICEF í Úganda, Síerra Leóne og Líberíu og tilkynntu hún aði kjarnaframlag Íslands til stofnunarinnar myndi hækka um 15% frá og með þessu ári.




Nánar má sjá um fundi Þórdísar Kolbrúnar á vefsíðu Stjórnarráðsins.
Ísland hefur nú fengið hæstu vottun og er jafnframt fyrsta landið til að hljóta slíka gullvottun, fyrir kynjajafnrétti samkvæmt jafnréttisáætlun Þróunaráætlunar Sameinuðu þjóðanna (UNDP) í alþjóðlegu verkefni þeirra sem kallast “Gender Seal Program”.
UNDP (United Nations Development Program) vinnur með opinberum stofnunum og samtökum um allan heim að því að ná framúrskarandi stöðlum er varða jafnrétti kynjanna og valdeflingu kvenna. Markmið þeirra er að byggja upp jafnréttismenningu og samfélög án aðgreiningar.

Achim Steiner, framkvæmdastjóri UNDP afhenti Þórdísi Kolbrúnu Reykfjörð Gylfadóttur, utanríkisráðherra Íslands, viðurkenninguna við verðlaunaafhendingu í New York þann 26.apríl sl.
Verðlaunin eru viðurkenning á hlutverki Íslands sem leiðandi ríki í jafnréttisbaráttu og fyrir það hvernig landið hefur veitt öðrum innblástur, langt út fyrir landamæri þess.
Lönd eins og Ísland gegna lykilhlutverki fyrir UNDP í baráttu þeirra fyrir jafnrétti um allan heim en jafnrétti er mjög mikilvægt til að sporna við fátækt og ýta undir sjálfbærari lifnaðarhætti.
Ísland hefur staðið fyrir verkefnum í Malawi og Úganda í samvinnu við UNDP frá árinu 2019 er varða kynja- og jafnréttismál. Í Malawi hefur tíðni mæðradauða minnkað og aðgengi að getnaðarvarnarlyfjum orðið betra auk þess sem unnið er að því að koma í veg fyrir kynbundið ofbeldi.
Í Úganda hefur Ísland aðstoðað stjórnvöld við að komast yfir félagsalegar og menningarlegar hindranir, til dæmis með því að bæta aðgengi stúlkna að menntun.
UNDP viðurkennir stofnanir og lönd sem hafa uppfyllt alþjóðlega staðla um jafnrétti kynjanna. Þátttakendur geta fengið brons-, silfur- eða gullvottun.
UNDP veitir aðstoð og leiðbeinir stofnunum við skipulagsbreytingar á innviðum þeirra.
Jafnréttisviðurkenning UNDP er ein virtasta vottunin sem mælir hæfni og árangur opinberra stofnanna og einkastofnanna við að efla réttindi kvenna og innleiða janfréttismarkmið í fyrirtæki

Móðir jörð hvetur okkur til aðgerða. Náttúra okkar þjáist vegna breytinga af mannavöldum. Höfin eru að fyllast af plasti og verða súrari og hiti er að hækka með tilheyrandi afleiðingum.
Glæpir sem trufla líffræðilegan fjölbreytileika, eins og eyðing skóga, breytingar á landnýtingu, aukinn landbúnaður og búfjárframleiðsla eða vaxandi ólögleg viðskipti með dýralíf, geta flýtt fyrir eyðileggingarhraða jarðar.
Að endurheimta vistkerfi okkar mun hjálpa til við að binda enda á fátækt, berjast gegn loftslagsbreytingum og koma í veg fyrir fjöldaútrýmingu. En við munum bara ná árangri ef allir taka þátt.
Vissir þú að:
Í tilefni af þessum alþjóðlega degi móður jarðar skulum við minna okkur á að við þurfum að þróa sjálfbærara hagkerfi til að stuðla að sátt við náttúruna og jörðina.

Við eigum aðeins eina móður jörð og þess vegna verðum við að gera allt til þess að vernda hana, segir í áhrifaríkum skilaboðum frá António Guterres, aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna í tilefni dagsins. Þar talar hann um þær þrjár stærstu ógnir jarðarinnar:
Hann nefnir enn fremur að fyrir fimmtíu árum hafi heimurinn komið saman á ráðstefnunni í Stokkhólmi og að það hafið verið upphafið að alþjóðlegu umhverfishreyfingunni. Síðan þá höfum við séð hvað er mögulegt þegar við tökum okkur saman og knýjum fram raunverulegar breytingar. Í júní fer einmitt fram ráðstefnan Stocholm+50 í Svíþjóð, í tilefni þess að nú eru fimmtíu ár frá því að heimurinn hóf þá þrautargöngu að reyna að snúa við blaðinu. Þá kallar Guterres eftir því að við skulum sjá til þess að leiðtogar okkar komi með þann metnað og þær aðgerðir sem þarf til að takast á við þetta þrefalda neyðarástand okkar á plánetunni.