Á fyrsta fundi Leiðtogaráðs Landssambands ungmennafélaga (LUF) þann 6. apríl síðastliðinn var Inga Huld Ármann, fulltrúi SHÍ, var kjörin ungmennafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum (SÞ) á sviði barna og ungmenna.

Inga Huld býr yfir reynslu af réttindabaráttu barna og því vettvangur sem þessi því ekki nýr fyrir henni. Inga hefur m.a. setið í ráðgjafahóp umboðsmanns barna þar sem hún kynnist vel helstu áherslum Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Þar öðlaðist hún frekari þekkingu á málaflokknum í baráttu sinni fyrir bættum réttindum og aukinni þátttöku barna. Þá stóð Inga meðal annars að gerð námskeiða í þátttöku barna og gerð handbókar um samráð við börn í samstarfi við ungmennaráð UNICEF og Barnaheilla.

ECOSOC Youth Forum

Inga Huld kemur til með að sækja ungmennaráðstefnu efnahags- og félagsmálaráðs SÞ ( e. The Economic and Social Council (ECOSOC) Youth Forum). Ráðstefnan verður haldin rafrænt dagana 19. og 20. apríl nk. og þar mun Inga taka þátt í umboði ungs fólks á Íslandi.

Skipun ungmennafulltrúans og þátttaka hans er samstarf Landssambands ungmennafélaga, félags SÞ á Íslandi og mennta- og barnamálaráðuneytisins.

Sendinefnd LUF

Kjör ungmennafulltrúa Íslands hjá SÞ á sviði barna og ungmenna skipar sæti í sendinefnd LUF hjá SÞ. Nefndin er starfshópur LUF um málefni ungs fólks hjá SÞ. Hún starfar sem vinnuhópur, ráðgjafaráð, upplýsingaveita og brú á milli LUF, Félags SÞ á Íslandi og sendandi ráðuneyta. Fulltrúinn mun gegna embættinu þar til nýr tekur við.

Sendinefndin skipar nú fimm fulltrúa; á sviði mannréttinda, loftslagsmála, sjálfbærar þróunar, á sviði barna og ungmenna og á sviði kynjajafnréttis.

Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi óskar Ingu Huld til hamingju með kjörið.

Nærri helmingur þungana í heiminum eru ekki áformaðar. Það er ógnvekjandi hátt hlutfall meðganga sem stúlkur og konur velja ekki vísvitandi.

Vanrækt krísa ófyrirséðra þungana er viðfangsefni nýrrar skýrslu UNFPA 2022 State of World Population sem gefin var út í gær. Skýrslan ber heitið „Seeing the Unseen“ eða “Að sjá hið ósýnilega” og fjallar um það hvernig slíkar meðgöngur tákna hnattrænan misbrest í að halda uppi ákveðnum grundvallarmannréttindum.

Að meðaltali eiga sér stað 121 milljón þunganir án ásetnings á hverju ári – eða um 331 þúsund á dag – og búist er við að fjöldinn aukist með fólksfjölgun ef ekki verði gripið til afgerandi aðgerða.

Hæfni til að ákveða hvort eigi að eignast börn, hversu mörg og með hverjum, er grundvallaratriði í frjósemisréttindum stúlkna og kvenna. Þegar þessi réttur er hunsaður eða stefnt í hættu – með félagslegum hömlum eða misnotkun, skorti á heilbrigðisþjónustu eða almennt litlum forgangi sem sett er á kvenkynið eða helming mannkynsins – verða afleiðingarnar fyrir svokölluðum snjóboltaáhrifum. Þungun án ásetnings hefur áhrif á líf einstaklinga og heilu samfélögin, hindrar framfarir í heilbrigðismálum, menntun og jafnrétti kynjanna, eykur fátækt og skort á tækifærum og kostar milljarða í tilföngum.

Meira en þrjár af hverjum fimm þungunum án ásetnings enda með þungunarrofi. Áætlað er að 45% allra fóstureyðinga séu óöruggar, framkvæmdar í löndum þar sem meðferðin er ólögleg, takmörkuð eða of kostnaðarsöm í öruggum aðstæðum. Um sjö milljónir kvenna þurfa að leggjast inn á sjúkrahús á ári á heimsvísu vegna óöruggra fóstureyðinga, en það er ein helsta örsök mæðradauða.

Heimur þar sem hver þungun er plönuð og velkomin er eitt af meginmarkmiðum UNFPA. Þess vegna hefur Mannfjöldasjóður SÞ hafið þessa herferð til þess að benda á mikilvægi þess að fræða, draga úr goðsögnum og tryggja rétt allra kvenna og stúlkna.

‎Lykilniðurstöður: Kynjamisrétti og tafir á þróun keyra hátt hlutfall ófyrirséðra þungana‎

‎Áætlað er að 257 milljónir kvenna sem vilja forðast þungun noti ekki öruggar, nútímalegar getnaðarvarnir og þar sem gögn liggja fyrir getur nærri fjórðungur allra kvenna ekki sagt nei við kynlífi. Ýmsir aðrir lykilþættir stuðla einnig að ófyrirséðri meðgöngu, þar á meðal:‎

• ‎Skortur á kyn- og frjósemis heilbrigðisþjónustu og upplýsingum‎
• ‎Getnaðarvarnir sem henta ekki líkama eða aðstæðum kvenna‎
• ‎Skaðleg viðmið og skömm í kringum konur sem stjórna eigin frjósemi og líkama‎
• ‎Kynferðislegt ofbeldi og frjósemisþvinganir‎
• ‎Dómgreindarleysi eða skömm innan heilbrigðisþjónustu‎
• ‎Fátækt og töf á efnahagsþróun
• ‎Kynjamisrétti‎

‎ Allir þessir þættir endurspegla þann þrýsting sem samfélög setja á konur og stúlkur til að verða mæður. Ófyrirséð þungun er ekki endilega persónuleg mistök og getur verið vegna skorts á sjálfræði sem samfélagið leyfir eða því virði sem sett er á líf kvenna.‎

Í mannúðar neyðartilvikum, líkt og með áframhaldandi stríði í Úkraínu, missa margar konur aðgang að getnaðarvörnum og / eða upplifa kynferðislegt ofbeldi.‎

• ‎Rannsóknir hafa sýnt að yfir 20% kvenna og stúlkna á flótta verða fyrir kynferðislegu ofbeldi.‎
• ‎Áætlað er að 4,8 milljónir ófyrirséðra þungana muni eiga sér stað í Afganistan árið 2025 vegna truflunar á heilbrigðiskerfi og kynjamisréttis í landinu.
• ‎Á fyrstu 12 mánuðum COVID-19 heimsfaraldursins stóð áætluð röskun á getnaðarvörnum og þjónustu að meðaltali í 3,6 mánuði sem leiddi til allt að 1,4 milljóna ófyrirséðra þungana.‎

Í dag eru sjö ár frá upphafi borgarstyrjaldarinnar í Jemen sem halda áfram að skaða óbreytta borgara, ýta undir landflótta og valdið ófremdarástandi í mannúðarmálum í landinu. Síðasta miðvikudag lofuðu ríkisstjórnir 36 landa fjárframlagi um ,3 milljörðum Bandaríkjadala fjárframlagi til að mæta aukinni þörf í mannúðaraðstoð.

Uppruni átakanna

Borgarastyrjöldin í Jemen hófst árið 2015  á milli tveggja hópa, Hútí fylkingarinnar sem studdu Ali Abdullah Saleh fyrrum forseta landsins og hinsvegar hópar sem styðja núverandi forseta, Abdrabbuh Mansur Hadi, en stjórnvöld í Sádi – Arabíu hafa blandað sér í átökin og styðja stjórn Hadi. 

Hungursneyð og neyðaraðstoð

Frá því að stríðið braust út fyrir sjö árum hafa almennir borgarar þurft að lifa við langvarandi neyðarástand, matvælaskort, sjúkdóma og aðra eymd þar sem hjálparstofnanir hafa átt erfitt með að takast á við. Að sögn Martin Griffiths, yfirmanns mannúðar- og neyðarhjálpar Sameinuðu þjóðanna (OCHA) segir hann að Jemenar og alþjóðasamfélagið þyrftu að taka höndum saman og höggva á hnút ofbeldisverka í landinu, er hann ávarpaði öryggisráðið þann 15. mars sl.

„Við megum ekki láta undan þessum öflum,“ sagði hann. Hann vakti athygli á að aðeins á árinu 2022 þyrftu hjálparstofnanir um 4,3 milljarða dala til þess að veita 17 milljónum almennra borgara lífnauðsynlega neyðaraðstoð.

Ný úttekt sem nær yfir landið staðfestir að 23,4 milljónir manna þurfa nú á aðstoð að halda – eða um það bil þrír af hverjum fjórum þegnum landsins. Þar á meðal eru 19 milljónir manna sem þurfa matvælaaðstoð á næstu mánuðum – sem er tæplega 20 prósenta aukning frá árinu 2021- en á meðan munu fleiri en 160.000 þeirra standa frammi fyrir aðstæðum hungursneyðar.

Griffith bendir á að Jemen treysti nánast að öllu leyti á innflutningsvarning eða um 90% af matvælum sínum og nánast öllu eldsneyti, en þriðjungur hveitis kemur frá Rússlandi og Úkraínu. Eftir innrás rússneskra yfirvalda í Úkraínu þann 24. Febrúar sl. hafa áhyggjur á hækkuðu matvælaverði vaxið gríðarlega, en það hefur þegar tvöfaldast frá því á síðasta ári. Hann sagði jafnframt að styrkir frá Bandaríkjunum, Sádi-Arabíu, Bretlandi, Sameinuðu arabísku furstadæmunum, Þýskalandi og framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hafi afstýrt algerri hungursneyð í landinu og að það væri mikilvægur árangur.

Hans Grundberg, sérstakur sendifulltrúi aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna í Jemen segist kanna leiðir til tafarlausrar aðgerða til að draga úr ofbeldi og koma eldsneytiskreppunni í samt lag ásamt því að tryggja ferðafrelsi. Grundberg hafði frumkvæði að samráði ýmissa fulltrúa frá Jemen; stjórnmálaflokka, sérfræðinga og aðila frá borgaralegu samfélagi og sagði að viðræður við núverandi forseta Abdrabbuh Mansur Hadi hafi verið “mjög uppbyggilegar”. 

Angelina Jolie leikkona og sérlegur erindreki Flóttamannastofnunarinnar SÞ hefur á undanförnum árum verið að vekja athygli á hrikalegum afleiðingum borgarastyrjaldarinnar í Jemen.

Í síðustu viku hitti Jolie bæði Jemena sem eru á flótta innanlands sem og flóttamenn í norð-suðurhluta landsins. Jolie hvatti alþjóðasamfélagið til að styrkja við mannúðaraðstoð og auka framlög sín sem hafa verið undirfjármögnuð síðustu ár.  

Í heimsókn sinni og á alþjóðlegum baráttudegi kvenna í dag varð Jolie vitni að þeim hörmulegu áhrifum sem þessi átök hafa haft á óbreytta borgara í Jemen, sérstaklega konur og stúlkur, sem eru meira en helmingur íbúa á flótta. Í Jemen er staða kvenna ein sú versta í heiminum en átökin hafa enn aukið á neyð kvenna og stúlkna í landinu. 

Heimild: UNHCR og news. UN.org

Landssamband ungmennafélaga (LUF), í samstarfi við Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi og mennta- og barnamálaráðuneytið, óskar með eftir framboðum til Ungmennafulltrúa Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum á sviði barna og ungmenna.

Ungmennafulltrúinn verður lýðræðislega kjörinn á 1. leiðtogaráðsfundi LUF þann 6. apríl nk.

Mun svo nýkjörinn ungmennafulltrúi koma til með að taka þátt í Ungmennaráðstefnu Sameinuðu þjóðanna, sem haldin verður rafrænt dagana 19. og 20. apríl nk., í umboði ungs fólks á Íslandi. Tímasetning fundar ungmennavettvangisns verður auglýst síðar.

Hvernig býð ég mig fram?

Öll aðildarfélög LUF (með fulla aðild og áheyrnaraðild) geta boðið fram einn fulltrúa. Áhugasamir félagsmenn aðildarfélaga LUF þurfa því að óska eftir umboði frá stjórn viðkomandi félags. Stjórnin tilkynnir framboð með því að fylla út skráningarform, sem öll aðildarfélög koma til með að fá sent í fundarboði. Með umboði staðfestir stjórn að frambjóðandinn uppfylli eftirfarandi hæfniskröfur:

1. Umboð frá aðildarfélagi LUF.
2. Vera á aldrinum 18 – 25 ára.
3. Hafa þekkingu á Heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna.
4. Hafa reynslu af hagsmunastarfi ungmennafélaga.
5. Búa yfir leiðtogahæfni og frumkvæði.
6. Hafa vald á íslensku og ensku í ræðu og riti.
7. Viðeigandi menntun sem nýtist í embætti / þekking á Sameinuðu þjóðunum er kostur.

Framboðsfrestur rennur út á 1. leiðtogaráðsfundi LUF, 6. apríl 2022. 

Sendinefnd LUF

Kjör ungmennafulltrúa Íslands hjá SÞ á sviði barna og ungmenna skipar sæti í sendinefnd LUF hjá Sameinuðu þjóðunum. Nefndin er starfshópur LUF um málefni ungs fólks hjá Sameinuðu þjóðunum. Hún starfar sem vinnuhópur, ráðgjafaráð, upplýsingaveita og brú á milli LUF, Félags SÞ á Íslandi og sendandi ráðuneyta. Fulltrúinn mun gegna embættinu þar til nýr tekur við. Sendinefndin skipar nú þrjá fulltrúa; á sviði mannréttinda, loftslagsmála og sjálfbærar þróunar.

Raddir ungmenna eru gríðarlega mikilvægar og gefst hér ungmennum á Íslandi einstakur kostur á að vinna að málefnum sem snerta þau, bæði hér heima við og á alþjóðavettvangi.

Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi hvetur öll ungmenni sem uppfylla hæfniskröfur og hafa áhuga á að gera heiminn að betri stað fyrir alla til þess að sækja um.

Það er kominn tími til að finna diplómatíska lausn til að binda enda á innrás Rússa í Úkraínu, innan um merki um von um að hægt sé að taka framförum til að binda enda á „ósigrandi“ og „óverjandi“ stríð, sagði aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna á þriðjudag. António Guterres greindi blaðamönnum frá þessu fyrir utan öryggisráðið í New York.

‘Nóg komið á borðið’

Hann sagði að það væri „nóg á borðinu“ fyrir tafarlaust vopnahlé og upphaf alvarlegra viðræðna til að stöðva slátrun í úkraínskum borgum eins og Mariupol.

„Þetta stríð er ósigrandi,“ sagði hann í sterkum skilaboðum til rússneskra yfirvalda. „Fyrr eða síðar verður að færa sig frá vígvellinum að friðarborðinu. Það er óhjákvæmilegt.

Spurningin er bara, hversu mörg mannslíf þurfa að týnast?

Hversu margar sprengjur þurfa að falla? Hversu margar fleiri borgir líkt og Mariupol þarf að eyðileggja? Hversu margir Úkraínumenn og Rússar verða drepnir til viðbótar áður en allir gera sér grein fyrir því að í þessu stríði er enginn sigurvegari, heldur er aðeins um tap að ræða?’

Að halda áfram bardaganum sagði Guterres vera „siðferðilega óásættanlegt, pólitískt óverjandi og hernaðarlega óskynsamlegt“.

‘Hræðilegar þjáningar manna’

Hann minnti á að mánuður væri liðinn frá því að Rússar hófu innrás sína, sem væri í bága við sáttmála Sameinuðu þjóðanna, eftir margra mánaða hernaðaruppbyggingu. Síðan þá hefur það valdið „skelfilegum þjáningum og eyðileggingu manna í borgum, bæjum og þorpum. Kerfisbundnar sprengjuárásir sem hrjáðu óbreytta borgara. Sprengjuárásir á sjúkrahús, skóla, íbúðarhús og skýli.“

En raunveruleikinn fyrir Rússland, bætti hann við, er að „stríðið er ekki að fara neitt, hratt. Í meira en tvær vikur hefur Mariupol verið umkringd rússneska hernum með sprengjuárásum og skothríðum. Fyrir hvað? Jafnvel þótt Mariupol falli,“ varaði hann við, „að þá er ekki hægt að sigra Úkraínu  með borg við borg, götu við götu, hús við hús.”

Hann sagði jafnframt að eina niðurstaðan yrði væri enn meiri þjáning.

„Kominn tími til að binda enda á þetta fáránlega stríð“

„Úkraínska þjóðin er í lifandi helvíti – og um allan heim má sjá afleiðingar innrásarinnar með himinháu verði á mat, orku og áburði sem ógnar því að það spíralist í hnattræna hungurkreppu,“ bætti aðalframkvæmdastjórinn við.

Hann ítrekaði áhyggjur sínar af þróunarlöndum sem – eftir aðeins mánuð af hrottalegum átökum í landi sem framleiðir helstu korntegundir brauðkörfunnar og eru nú þegar að kafna undir byrði COVID-19 og ófullnægjandi fjármögnunar – væru þegar farin að finna fyrir efnahagslegu áfalli um allan heim.

„Það sem ég sagði í þessu ræðupúlti fyrir tæpum mánuði ætti að vera enn augljósara í dag. Það er kominn tími til að stöðva bardagann og gefa frið tækifæri. Það er kominn tími til að binda enda á þetta fáránlega stríð.“

Fjöldi flóttafólks farinn yfir 3,5 milljónir

Fleiri en 3,5 milljónir flóttamanna hafa flúið land, að sögn mannúðarsamtaka Sameinuðu þjóðanna á þriðjudag, þar sem vitnað er í gríðarlegar þarfir meðal nýbúa.

„Þetta er í raun annar hörmulegur áfangi fyrir íbúa Úkraínu og því hefur verið náð á tæplega einum mánuði,“ segir Matthew Saltmarsh, talsmaður Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna, UNHCR.

Paloma Cuchi, fulltrúi Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar (WHO) staðfesti gögn Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna í Póllandi og sagði að nágranni Úkraínu hefði tekið á móti „um tveimur milljónum manna, en um 61 prósent flóttamannanna eru í Póllandi“.

Um tveir þriðju þeirra sögðust vilja vera áfram í Póllandi „vegna þess að það er nálægt heimilinu og þeir eru að hugsa um að fara aftur ef aðstæður leyfa“.

Í kjölfar fregna um að skotárásir Rússa hafi haldið áfram að beinast að byggðum svæðum innan Úkraínu staðfestu nýjustu upplýsingar WHO 62 árásir á heilbrigðisþjónustu innan Úkraínu frá því að rússneskar hersveitir réðust inn þann 24. Febrúar síðastliðinn.

Langvarandi heilsufarsþarfir

„Eins og við er að búast er aðgangur að heilbrigðisþjónustu í Úkraínu mjög takmarkaður,“ sagði Dr. Cuchi. „Og ofan á það eru flóttamenn að koma úr löngu, erfiðu og hættulegu ferðalagi, þar til þeir koma að landamærum Póllands. Börn ferðast dögum saman án viðeigandi matar, án vatns. Þau eru þreytt og hafa áhyggjur.“

Margir flóttamenn hafa einnig langvarandi heilbrigðisþarfir sem krefjast tafarlausrar aðstoðar, þar sem ekki er lengur hægt að meðhöndla þá innan Úkraínu.

„Það er gríðarlegur fjöldi eldri flóttamanna sem hafa verið án nauðsynlegra lyfja dögum saman, fólk með sykursýki, vandamál með blóðþrýsting ásamt öðrum heilsufarsvandamálum og auðvitað erum við með þungaðar konur, sem eru án fæðingarhjálpar.“

Andleg áföll

Fyrstu áætlanir Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar benda til þess að stríðið hafi skilið eftir sig um 500.000 flóttamenn með geðraskanir og um 30.000 með alvarlegar geðraskanir, byggt á reynslu af öðrum átakaaðstæðum.

Innan Úkraínu, þar sem um 6,5 milljónir manna hafa verið á vergangi innanlands, svaraði Flóttamannastofnun SÞ áhyggjum af því að óbreyttir borgarar frá Mariupol hefðu verið fluttir til Rússlands gegn vilja þeirra.

„Auðvitað erum við meðvituð um þessar fregnir, en við erum ekki í aðstöðu til að staðfesta neitt. Það sem við myndum segja er að allir flutningar, hreyfing fólks, yrðu að vera gerðar af fúsum og frjálsum vilja hvers og eins og með reisn. Flóttamannastofnun SÞ hefur ekki tekið þátt í neinum samningaviðræðum um örugga leið fyrir óbreytta borgara.“ sagði talsmaðurinn Matthew Saltmarsh.

Þessi frétt er unnin á íslensku úr enskri útgáfu sem birtist á heimasíðu Sameinuðu þjóðanna. 

Fimm áratugir eru liðnir síðan þjóðarleiðtogar komu saman í óperuhúsinu í Stokkhólmi sem leiddu til stofnunar Umhverfisstofnun Sameinuðu þjóðanna (UNEP).
Frá þeim fundi 5. júní 1972 hefur UNEP orðið leiðandi stofnun er varðar umhverfismál í heiminum.

Í 50 ár hefur UNEP verið leiðandi í að takast á við stærstu umhverfisáskoranir nútímas. Brýn úrlausnarefni hefur unnist í alþjóðlegu samstarfi hefur til að mynda; lagað ósonlagið, afnám blýeldiseldsneytis í skrefum, útrýmingarhættu margra dýrategunda og margt fleira. Heilsa, líf og lífsviðurværi fólks, sem og eignir og mikilvægar innviðir, þar á meðal orku- og samgöngukerfi, verða fyrir sífellt meiri skaðlegum áhrifum vegna hitabylgja, óveðurs, þurrka og flóða sem og hægfara breytinga, þar með talið hækkun sjávarborðs.

UNEP sem miðstöð vísinda og rannsókna hefur skapað vettvang fyrir ríki til að taka þátt og efla alþjóðlegar umhverfisáætlanir. Aðildarríkin eru mikilvægir samstarfsaðilar við að móta stefnu UNEP, innleiða áætlun UNEP og berjast fyrir lausnum á sameiginlegum umhverfisáskorunum.

Í þessu myndbandi hér fyrir neðan er hægt að fræðast nánar um starf UNEP síðustu 50 ár og hvernig stofnunin hefur verið í fararbroddi sjálfbærni og umræðu um umhverfismál á alþjóðavettvangi.

Í aðdraganda UNEP@50 og í tilefni tímamótanna hvöttu UNEP aðildarríki til að taka virkan þátt með því að kynna lausnir sínar, starfsemi og árangur í umhverfismálum.
Sérstök verkfærakista tileinkað þessu átaki var hleypt af stokkunum og viðburðir á döfinni margir viðburðir undir merkjum UNEP@50, meðal annars Stockholm+50 sem haldin verður í Svíþjóð 2-3.júní en um ræðir eina stærstu umhverfisráðstefnu sem haldin hefur verið. Ber hún yfirskriftina „Stokkhólmur+50: heilbrigð pláneta fyrir velmegun allra – okkar ábyrgð , okkar tækifæri“ En þessi ráðstefna er svokallaður „high-level“ fundur sem fylgir í kjölfar margra mánaða samráði og viðræðum við einstaklinga, samfélög, samtök og ríkisstjórnir um allan heim.

Sjá nánar á vefsíðu átaksins.

og hér til þess að fræðast betur um þá áfanga sem náðst hafa og tímalínu síðustu 50 ára.

Alþjóðlegi vatnsdagurinn, er haldinn í dag 22. mars og hefur verið ár hvert frá árinu 1993, en markmið með alþjóðadeginum er að leggja áherslu á mikilvægi ferskvatns.

Á deginum er sérstök athygli vakin á þeim 2,2 milljörðum manna sem búa enn án aðgangs að öruggu vatni. Það er mikilvægt að grípa til aðgerða til að takast á við þessa alþjóðlegu vatnskreppu. Megináhersla Alþjóða vatnsdagsins er að styðja við að heimsmarkmiði númer 6 um sjálfbæra þróun verði náð en það er: Vatn og hreinlæti fyrir alla fyrir árið 2030.

Grunnvatn, það sem gerir hið ósýnilega sýnilegt

Árið 2022 er lagt áherslu á grunnvatn, en um ræðir ósýnilega auðlind með áhrif sem má sjá alls staðar.

Grunnvatn er vatn sem finnst neðanjarðar í svokölluðu vatnasviði, sem er jarðfræðileg myndun steina, sanda og möl sem geyma umtalsvert magn af vatni. Grunnvatn nærir uppsprettur, ár, vötn og votlendi og seytlar í höf. Grunnvatn er aðallega hlaðið af rigningu og snjókomu sem síast inn í jörðina.

Grunnvatn er svo hægt að draga upp á yfirborðið með dælum og brunnum. Lífið á jörðinni væri ekki mögulegt án grunnvatns en flest þurr svæði í heiminum eru til dæmis háð grunnvatni. Grunnvatn veitir stóran hluta af því vatni sem við notum til drykkjar, hreinlætis, matvælaframleiðslu og iðnaðarferla. Það er einnig mjög mikilvægt fyrir heilbrigða starfsemi vistkerfa, svo sem votlendis og áa.

Við verðum að vernda svæði gegn ofnýtingu – með því að koma í veg fyrir að gengið sé of langt á auðlindir. Einnig ásækir mengun á þessi svæði sem þarf að vinna á líka þar sem það getur leitt til eyðingar þessarar auðlindar, haft í för með sér aukakostnað við vinnslu þess og stundum jafnvel komið í veg fyrir notkun þess.

Að kanna, vernda og nota grunnvatn á sjálfbæran hátt verður miðpunktur þess að lifa af og aðlagast loftslagsbreytingum og mæta þörfum vaxandi fólksfjölda í heiminum.

í tilefni dagsins gaf UNESCO ásamt UN Water út skýrslu um stöðu grunnvatns. Hana má lesa hér.

Kvennanefndarfundur Sameinuðu Þjóðanna er haldinn vikuna 14.-25. mars í ár.

Fundurinn er sá sextugasti og sjötti hjá CSW (The Commission on the Status of Women) og er hann stærsta árlega samkoma Sameinuðu Þjóðanna um jafnrétti kynjanna og valdeflingu kvenna.

CSW er helsta alþjóðlega stofnunin sem er eingöngu tileinkuð kynjajafnrétti og gegnir lykilhlutverki í að efla réttindi kvenna og fylgjast með lífum þeirra um allan heim. Nefndin mótar alþjóðlega staðla um jafnrétti kynjanna og valdeflingu kvenna á alþjóðavísu.

Þetta árið er í forgangi að ná kynjajafnrétti og valdeflingu kvenna og stúlkna þegar kemur að því að móta stefnur og áætlanir í tengslum við loftslagsbreytingar og önnur brýn umhverfismálefni.

Það er viðurkennt að konur eru viðkvæmari fyrir áhrifum loftslagsbreytinga en karlar þar sem þær eru í meirihluta þegar kemur að fátækt auk þess sem konur eru háðari náttúruauðlindum sem loftslagsbreytingar ógna mest. Hingað til hefur ekki verið gert nógu vel grein fyrir mikilvægum tengslum milli kynja, félagslegs jafnréttis og loftslagsbreytinga.

Á CSW fundinum í ár er hægt að fylgjast með umræðum um kynjamisrétti í tengslum við loftslagsbreytingar og mikilvægi þess að konur og stúlkur fái að taka þátt í loftslagsaðgerðum.

Vegna áframhaldandi áhrifa Covid-19 verður fundurinn í ár með blönduðu sniði og allir hliðarviðburðir fundarins verða sýndir rafrænt.